ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਧਾਤਾ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਚ ਸਂਸਦਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੜਾ ਰਹਿਆ।
ਅਨੇਨ ਸ੍ਤਵਰਾਜੇਨ ਸਂਸ੍ਤੂਯਾਸ਼੍ਵਪਤਿਰ੍ਨृਪਃ
ਇਸ ਸਤੁਤਿ-ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸ੍ਤਵਰਾਜਮਿਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਚ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੁਤਿ-ਰਾਜ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸਹਸ੍ਰਾਰ੍ਕਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦੀ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਸਾ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਸਤੀ
ਉਹ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖੀ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯੁਵਾਚ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਤਵ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਸਾਧ੍ਵੀ ਕਨ੍ਯਾਭਿਲਾषਂ ਚ ਕਰੋਤਿ ਤਵ ਕਾਮਿਨੀ
ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਵੀ ਇਕ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਨਾਚ੍ਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਬਭੂਵ ਕਮਲਾ ਕਲਾ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੋਂ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕਮਲਾ ਕਲਾ ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ।
ਕਾਲੇਨ ਸਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਾ ਬਭੂਵ ਚ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੀ ਗਈ।
ਸਾ ਵਰਂ ਵਰਯਾਮਾਸ ਦ੍ਯੁਮਤ੍ਸੇਨਾਤ੍ਮਜਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦਯੁਮਤਸੇਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਿਆ।
ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਤਾਂ ਚ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਾਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇऽਤੀਤੇ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ 2.24.
ਇਕ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਤ੍ਯਵਾਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ—
ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੈਵਯੋਗਤਃ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਉਥੇ ਗਈ, ਫਿਰ ਰੱਈ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਯਮਸ੍ਤਜ੍ਜੀਵਪੁਰੁषਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾਙ੍ਗੁष੍ਠਸਮਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਯਮ ਨੇ ਉਸ ਜੀਵਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਮਃ ਸਂਯਮਿਨੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਮ ਜੋ ਸੰਜਮ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ,
ਯਮ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਕਾਨ੍ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦੇਹਂ ਤਦਾ ਤ੍ਯਜ
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਞ੍ਚਭੌਤਿਕਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਫੜ ਕੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਪੂਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਸ੍ਤੇ ਕਾਲਃ ਹ੍ਯਭਵਦ੍ਭਾਰਤੇ ਸਤਿ
ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਜਾਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਕਰ੍ਮਣੈਵ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਮਮਰਤ੍ਵਂ ਲਭੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਪੱਕਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਂ ਚ ਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਂ ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ 2.24.
ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਵਿਤ੍ਵਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਤਪਸਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਚੈਵ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਯਜਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੂਦਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਮਨ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਤ੍ਵਂ ਲਭਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਸ਼ੈਲਤ੍ਵਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਂ ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਹਾੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਜਨ੍ਤੁਃ ਕृਮਿਤ੍ਵਂ ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਛੋਟਾ ਜੀਵ ਜਾਂ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਂ ਕਿਨ੍ਨਰਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਂ ਕਿਨਨਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਚ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਵੇਤਾਲਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਭੂਤ ਜਾਂ ਵੇਤਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੈਤ੍ਯਤ੍ਵਂ ਦਾਨਵਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯਸੁਰਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਅਸੁਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।