ਦੇਵਸੇਨਾਂ ਮਹਾषष੍ਠੀਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸਤੀਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਸ਼ਠੀ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਾਦ੍ਮਂ ਚ ਵਾਰਾਹਂ ਕਲ੍ਪਤ੍ਰਯਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਦਮ ਤੇ ਵਾਰਾਹ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਚ ਪ੍ਰਲਯਂ ਕਾਲਂ ਵੈ ਮृਤ੍ਯੁਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਲੈ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਏ।
ਅਥ ਧਾਤੁਃ ਪृष੍ਠਦੇਸ਼ਾਦਧਰ੍ਮਃ ਸਮਜਾਯਤ 1.8.
ਫਿਰ ਧਾਤੂ ਦੇ ਪਿੱਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਧਰਮ ਜਨਮਿਆ।
ਨਾਭਿਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਜਾਤੋ ਵੈ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਾਂ ਗੁਰੁਃ
ਨਾਭੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਅਥ ਧਾਤੁਸ਼੍ਚ ਮਨਸ ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾਃ ਕੁਮਾਰਕਾਃ
ਫਿਰ ਧਾਤੂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਕੁਮਾਰ ਬੱਚੇ ਉਪਜੇ।
ਸਨਕਸ਼੍ਚ ਸਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਨਕ, ਸਨੰਦ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਉਪਜੇ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਮੁਖਤਃ ਕੁਮਾਰਃ ਕਨਕਪ੍ਰਭਃ
ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁਮਾਰ ਜਨਮਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਬੀਜਰੂਪੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੋ ਮਨੁਃ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੁ ਹੈ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕਸ਼੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਧਾਤ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਪਰਿਪਾਲਕਃ
ਉਹ ਮਨੁ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਧਾਤ੍ਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਭਾਗੋ ਮਹਾਭਾਗਵਤਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਭਗਤ।
ਚੁਕੋਪ ਹੇਤੁਨਾ ਤੇਨ ਵਿਧਾਤਾ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਉਸ ਕਾਰਨ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵਿਧਾਤਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਲਲਾਟਾਚ੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਾ ਏਕਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰ ਉਪਜੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਸ ਤਾਮਸ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ 1.8.
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਸਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕਨਾਥਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ
ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਵੈष੍ਣਵਾਗ੍ਰਣੀਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ ਰੂਪ, ਨਿਰਮਲ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।
ਮਹਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮਤਿਮਾਨ੍ਭੀषਣਸ਼੍ਚ ਭਯਂਕਰਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਣਾਚ੍ਚ ਪੁਲਹੋ ਵਾਮਕਰ੍ਣਤਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਪੁਲਹਾ ਖੱਬੇ ਕੰਨ ਤੋਂ।
ਅਰਣਿਰ੍ਨਾਸਿਕਾਰਨ੍ਧ੍ਰਾਦਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਖਾਦ੍ਰੁਚਿਃ
ਅਰਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਅੰਗਿਰਾ ਮੂੰਹ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ ਤੋਂ।
ਛਾਯਾਯਾਃ ਕਰ੍ਦਮੋ ਜਾਤੋ ਨਾਭੇਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਖਸ੍ਤਥਾ
ਛਾਂ ਤੋਂ ਕਰਦਮ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ ਵੀ।
ਮਰੀਚਿਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚੈਵਾਪਾਨ੍ਤਰਤਮਾ ਗਲਾਤ੍
ਮਰੀਚੀ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਤੇ ਅਪਾਂਤਰਤਮਾ ਗਲੇ ਤੋਂ।
ਹਂਸਸ਼੍ਚ ਵਾਮਕੁਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਕੁਕ੍ਸ਼ੇਰ੍ਯਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਮੁਵਾਚ ਸ ਨਾਰਦਃ
ਹੰਸਾ ਖੱਬੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਯਤੀ ਸੱਜੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਆਇਆ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰਯੁਕ੍ਤਾਨਸ੍ਮਾਨ੍ਵਦ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਨੂੰ ਤਪ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਤਪਸੇ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਂਸਾਰਾਯ ਵਯਂ ਕਥਮ੍ 1.8.
ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹੀਏ?
ਕਸ੍ਮੈ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਪੀਯੂषਾਤ੍ਪਰਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤਪੋऽਧੁਨਾ
ਕਿਹੜੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਪ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸਰਬੋਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਲਿਆ ਹੈ?
ਅਤੀਵ ਨਿਮ੍ਨੇ ਘੋਰੇ ਚ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਯਃ ਪਤੇਤ੍ਪਿਤਃ
ਹੇ ਪਿਤਾ, ਕੌਣ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ?
ਨਿਸ੍ਤਾਰਬੀਜਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬੀਜਂ ਚ ਪੁਰੁषੋਤਮਮ੍
ਸਭ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਬੀਜ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਬੀਜ।
ਭਕ੍ਤੈਕਸ਼ਰਣਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਓਟ ਹੈ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਚਮੁਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਾਰਾਧ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਸਾਧ੍ਯਂ ਵਿਹਾਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਵਿਹਾਯ ਕृष੍ਣਸੇਵਾਂ ਚ ਪੀਯੂषਾਦਧਿਕਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।