ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਜ੍ਞਾਨਿਨੀ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਨੀ
ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ।
ਹਰਿਰ੍ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁਲਸੀਂ ਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਤੁਲਸੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਮਾਯਾਕਾਮਵਾਣੀਬੀਜਪੂਰ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ 2.22.
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਾਇਆ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦਸ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ—
ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਕ੍ਲੀਂ ਐਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲਭੇਨ੍ਨਰਃ
“ਸ਼੍ਰੀੰ ਹ੍ਰੀੰ ਕਲੀੰ ਐੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨਯੈ ਸਵਾਹਾ”—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਘृਤਦੀਪੇਨ ਧੂਪੇਨ ਸਿਨ੍ਦੁਰਚਨ੍ਦਨੇਨ ਚ
ਘੀ ਦੇ ਦੀਵੇ, ਧੂਪ, ਸਿੰਧੂਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ—
ਹਰਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟਾ ਸਾ ਚਾਵਿਰ੍ਭੂਯ ਮਹੀਰੁਹਾਤ੍
ਹਰੀ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਵਰਂ ਤਸ੍ਯੈ ਦਦੌ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇ।'
ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਾਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸੁਰਾਦਯਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪ ਚੁੱਕਣਗੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਭਾਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਹਰਿਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤੁष੍ਟਾਵ ਤੁਲਸੀਂ ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਰੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿਚ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਸ੍ਤੇਨ ਵृਨ੍ਦਾਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਾਂ ਭਜਾ ਮ੍ਯਹਮ੍
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਬਭੂਵ ਯਾ ਦੇਵੀ ਹ੍ਯਾਦੌ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ
ਜੋ ਦੇਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸੀ,
ਅਸਂਖ੍ਯੇषੁ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ ਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ 2.22.
ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਵਿਸ਼ਵਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਉਪਾਸਿਤ ਰਹੀ,
ਅਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਯਯਾ ਸਦਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਦੇਵਾ ਨ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਸਮੂਹੇਨ ਯਯਾ ਵਿਨਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ,
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽऽਨਨ੍ਦੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਸਚਿਤ ਆਨੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਲਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਨਿਖਿਲੇषੁ ਚ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ,
ਕृष੍ਣਜੀਵਨਰੂਪਾ ਯਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਸਤੀ
ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ,
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਰਮਾਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਰੁਦਤੀਮਭਿਮਾਨੇਨ ਮਾਨਿਨੀਂ ਮਾਨਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਆਤਮ-ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਰੋਂਦੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਵੇਖਿਆ।
ਭਾਰਤ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਚ ਯਯੌ ਹਰਿਃ
ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਪਾਸਿਤ ਹੋਵੇਂ।'
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵ ਹ 2.22.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਤਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਚ ਨਾਰਦ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੰਗਾ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਵृਨ੍ਦਾਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੀਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਂਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਪਾਸਿਤ।
ਏਤਨ੍ਨਾਮਾष੍ਟਕਂ ਚੈਤ ਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਾਮਾਰ੍ਥਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਅਠ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਇਹ ਭਜਨ, ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੀਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਜਨ੍ਮ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਮ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਮ੍
ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣਵੇ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਚ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,