ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾਣ੍ਡਗਣਨਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਤਥਾਪਿ ਸਃ
ਭਾਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਗਿਣ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਕृਤ੍ਰਿਮਾਣਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਨਿ ਚ ਯਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਃ ਸ਼ਿਵਲੋਕਸ਼੍ਚ ਗੋਲੋਕਸ਼੍ਚ ਤਯੋਃ ਪਰਃ 1.7.
ਵੈਕੁੰਠ, ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਅਤੇ ਗੋਲੋਕ—ਗੋਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਚਕਾਰ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਧਾਨਂ ਚ ਕਾਮੁਕ੍ਯਾਂ ਕਾਮੁਕੋ ਯਥਾ
ਸੁਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ।
ਸਾ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ਼ਤਵਰ੍षਂ ਚ ਧृਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਂ ਸੁਦੁਸ੍ਸਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਗਰਭ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਵਿਵਿਧਾਞ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਘਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਕਵ੍ਯਾਕਰਣਾਦਿਕਾਨ੍
ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਤਰਕ, ਵਿਆਕਰਨ ਆਦਿ ਵੀ।
षਡ੍ਰਾਗਾਨ੍ਸੁਨ੍ਦਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਨਾਨਾਤਾਲ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍
ਛੇ ਸੁੰਦਰ ਰਾਗ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਰ੍षਮਾਸਮृਤੁਂ ਚੈਵ ਤਿਥਿਂ ਦਣ੍ਡਕ੍ਸ਼ਣਾਦਿਕਮ੍
ਸਾਲ, ਮਹੀਨਾ, ਰੁੱਤ, ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਜਿਵੇਂ ਦੰਡ ਤੇ ਖਸ਼ਣ ਆਦਿ, ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਏ।
ਪੁष੍ਟਿਂ ਚ ਦੇਵਸੇਨਾਂ ਚ ਮੇਧਾਂ ਚ ਵਿਜਯਾਂ ਜਯਾਮ੍
ਪੋਸ਼ਣ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਬੁੱਧੀ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਵਿਜੈ, ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੇ।
ਦੇਵਸੇਨਾਂ ਮਹਾषष੍ਠੀਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸਤੀਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਸ਼ਠੀ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਾਦ੍ਮਂ ਚ ਵਾਰਾਹਂ ਕਲ੍ਪਤ੍ਰਯਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਦਮ ਤੇ ਵਾਰਾਹ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਚ ਪ੍ਰਲਯਂ ਕਾਲਂ ਵੈ ਮृਤ੍ਯੁਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਪ੍ਰਲੈ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਏ।
ਅਥ ਧਾਤੁਃ ਪृष੍ਠਦੇਸ਼ਾਦਧਰ੍ਮਃ ਸਮਜਾਯਤ 1.8.
ਫਿਰ ਧਾਤੂ ਦੇ ਪਿੱਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਧਰਮ ਜਨਮਿਆ।
ਨਾਭਿਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਜਾਤੋ ਵੈ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਾਂ ਗੁਰੁਃ
ਨਾਭੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਅਥ ਧਾਤੁਸ਼੍ਚ ਮਨਸ ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾਃ ਕੁਮਾਰਕਾਃ
ਫਿਰ ਧਾਤੂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਕੁਮਾਰ ਬੱਚੇ ਉਪਜੇ।
ਸਨਕਸ਼੍ਚ ਸਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਃ
ਸਨਕ, ਸਨੰਦ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਨਾਤਨ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਉਪਜੇ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਮੁਖਤਃ ਕੁਮਾਰਃ ਕਨਕਪ੍ਰਭਃ
ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁਮਾਰ ਜਨਮਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਬੀਜਰੂਪੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੋ ਮਨੁਃ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੁ ਹੈ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਕਸ਼੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਧਾਤ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਪਰਿਪਾਲਕਃ
ਉਹ ਮਨੁ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਧਾਤ੍ਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਭਾਗੋ ਮਹਾਭਾਗਵਤਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਭਗਤ।
ਚੁਕੋਪ ਹੇਤੁਨਾ ਤੇਨ ਵਿਧਾਤਾ ਜਗਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਉਸ ਕਾਰਨ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵਿਧਾਤਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਲਲਾਟਾਚ੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਾ ਏਕਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰ ਉਪਜੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਸ ਤਾਮਸ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ 1.8.
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਮਸਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਲੋਕਨਾਥਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਃ
ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਵੈष੍ਣਵਾਗ੍ਰਣੀਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਵ ਰੂਪ, ਨਿਰਮਲ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।
ਮਹਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਮਤਿਮਾਨ੍ਭੀषਣਸ਼੍ਚ ਭਯਂਕਰਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਣਾਚ੍ਚ ਪੁਲਹੋ ਵਾਮਕਰ੍ਣਤਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਪੁਲਹਾ ਖੱਬੇ ਕੰਨ ਤੋਂ।
ਅਰਣਿਰ੍ਨਾਸਿਕਾਰਨ੍ਧ੍ਰਾਦਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਖਾਦ੍ਰੁਚਿਃ
ਅਰਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਅੰਗਿਰਾ ਮੂੰਹ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ ਤੋਂ।
ਛਾਯਾਯਾਃ ਕਰ੍ਦਮੋ ਜਾਤੋ ਨਾਭੇਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਿਖਸ੍ਤਥਾ
ਛਾਂ ਤੋਂ ਕਰਦਮ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ ਵੀ।