ਦ੍ਵਿਚਕ੍ਰਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਾਸ੍ਯਂ ਚ ਵਨਮਾਲਾਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਦੋ ਪਹੀਏ ਤੇ ਵੱਡਾ ਮੂੰਹ, ਤੇ ਵਣਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ੇ ਦ੍ਵਿਚਕ੍ਰਂ ਚ ਸਸ਼੍ਰੀਕਂ ਚ ਸਮਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦੋ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਿੱਧਾ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਚਕ੍ਰਂ ਚ ਨਵੀਨਨੀਰਦਪ੍ਰਭਮ੍
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਸੁਖਮ ਪਹੀਏ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰੇ ਚੈਕਲਗ੍ਨੇ ਚ ਪृष੍ਠੇ ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਪੁष੍ਕਲਮ੍
ਦੋ ਪਹੀਏ ਹਨ, ਇੱਕ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੈ।
ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਤੁ ਪੀਤਾਭਂ ਵਰ੍ਤੁਲਂ ਚਾਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਅਨਿਰੁੱਧ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਹਰਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਹਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵੀ,
ਛਤ੍ਰਾਕਾਰਂ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤੁਲੇ ਚ ਮਹਾਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਛਤਰੀ ਆਕਾਰ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕृਤਾਸ੍ਯੇ ਚ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਪਿਙ੍ਗਲੇ ਹਾਨਿਰੇਵ ਚ 2.21.
ਵਿਕੜ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਗਰੀਬੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਰੰਗ ਘਾਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚ ਦੇਵਪੂਜਨਮ੍
ਵ੍ਰਤ, ਦਾਨ, ਸਥਾਪਨਾ, ਸ਼ਰਾਧ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ—
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾਨੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯੇ ਭੁਵੋ ਯਥਾ
ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਨਾਲ, ਉਹੀ ਪੂਣ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨਿਖਿਲਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਛੂਹ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਠੇ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਵੇਦਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਕਰਣੇ ਸਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚਾਰ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਤੋਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਚ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨਿਖਿ ਲਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਛੂਹ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਲੋਚਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਹਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਸਂਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਲਯਮ੍
ਉਥੇ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਤੱਤ ਲੈ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵੀ,
ਤਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਰਜਸਾ ਸਦ੍ਯਃ ਪੂਤਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ 2.21.
ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾ ਤੋਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲ ਚ ਯੋ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਨਿਰ੍ਵਾਣਮੁਕ੍ਤਿਂ ਲਭਤੇ ਕਰ੍ਮਭੋਗਾਦ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਮਿਥ੍ਯਾਵਾਦਂ ਵਦੇਤ੍ਤੁ ਯਃ
ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਫੜ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵੀਕਾਰਂ ਯੋ ਨ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ,
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰ ਵਿਚ੍ਛੇਦਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਤੋੜਦਾ ਹੈ,
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੇਦਂ ਸ਼ਂਖੇ ਯੋ ਹਿ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਲਈ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਤੋੜਦਾ ਹੈ,
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਚ ਤੁਲਸੀਂ ਸ਼ਂਖਮੇਕਤ੍ਰ ਏਵ ਚ
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਸ਼ੰਖ—ਜੇ ਤਿੰਨੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ,
ਸਕृਦੇਵ ਹਿ ਯੋ ਯਸ੍ਯਾਂ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਧਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਇਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀਰਯ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸ਼ਂਖਚੂਡਸ੍ਯ ਚੈਕਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਵਧਿ
ਤੂੰ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੂੰ ਇਕ ਮਨਵੰਤਰੀ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਸ੍ਤਾਂ ਚ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਸਾਦਰਮ੍ 2.21.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਕਰ ਲਈ।
ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸਾ ਚਾਪ੍ਯੁਵਾਸ ਹਰਿਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਜਿਵੇਂ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਰਹੀ।