ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਮਿਨੀ ਕਾਮਾਨ੍ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ ਔਰਤ ਚਾਹ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਹੇ ਨਾਥ ਤੇ ਦਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾषਾਣ ਸਦृਸ਼ਸ੍ਯ ਚ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ, ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਪਾषਾਣਸਦृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਦਯਾਹੀਨੋ ਯਤਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ।
ਯੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਦਯਾਸਿਨ੍ਧੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤੇ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਪਰਵ੍ਯਥਾਮ੍
ਤੂੰ ਬੁਰਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਨਿਪਤ੍ਯ ਚਰਣੇ ਹਰੇਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਧਰਮਵਤੀ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਰੁਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾਮਯਸਾਗਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਿਘਲ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ਼੍ਚ ਚਕਾਰ ਸੁਚਿਰਂ ਤਪਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਲੰਬਾ ਤੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਕਾਮਿਨੀਂ ਕਾਮੀ ਵਿਜਹਾਰ ਚ ਤਤ੍ਫਲਾਤ੍ 2.21.
ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਸ ਭੋਗਿਆ। ਉਸ ਕਰਮ ਤੋਂ ਜੋ ਫਲ ਸੀ, ਉਹ ਮਿਲਿਆ।
ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਹਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਇਯਂ ਤਨੁਰ੍ਨਦੀਰੂਪਾ ਗਣ੍ਡਕੀਤਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਦੀ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਗੰਡਕੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ।
ਤਵ ਕੇਸ਼ਸਮੂਹਾਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਤੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਤ੍ਰਿਲੋਕੇषੁ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇਵਪੂਜਨੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ,
ਗੋਲੋਕੇ ਵਿਰਜਾਤੀਰੇ ਰਾਸੇ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਭੁਵਿ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਵਿਰਜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਸ ਨ੍ਰਿਤਯ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ,
ਮਾਧਵੀਕੇਤਕੀਕੁਨ੍ਦਮਲ੍ਲਿਕਾਮਾਲਤੀਵਨੇ
ਮਾਧਵੀ, ਕੇਤਕੀ, ਕੁੰਦ, ਮੱਲਿਕਾ ਤੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ,
ਤੁਲਸੀਤਰੁਮੂਲੇ ਚ ਪੁਣ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦੇ
ਤੁਲਸੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ,
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸਮਧਿष੍ਠਾਨਮੇਵ ਚ
ਉਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ 2.21.
ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੇ, ਤੇ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਸੁਧਾਘਟਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਾ ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨ ਭਵੇਦ੍ਧਰੇਃ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਗਵਾਮਯੁਤਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਤੋਯਂ ਚ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਚ ਯੋ ਲਭੇਤ੍
ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ,
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤੁਲਸੀ ਤੋਯਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ ਹੈ,
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤੁਲਸੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਾਂ ਚ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਲਸੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਹੈ,
ਤੁਲਸੀਂ ਸ੍ਵਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਦੇਹੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਤੁਲਸੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਤੁਲਸੀਕਾष੍ਠਨਿਰ੍ਮਾਣਮਾਲਾਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਾਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਤੁਲਸੀਂ ਸ੍ਵਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੀਕਾਰਂ ਯੋ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਕਰੋਤਿ ਮਿਥ੍ਯਾਸ਼ਪਥਂ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਯੋ ਹਿ ਮਾਨਵਃ
ਜਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ,
ਤੁਲਸੀਤੋਯਕਣਿਕਾਂ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਚ ਯੋ ਲਭੇਤ੍ 2.21.
ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਮਮਾਯਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਰਵਿਸਂਕ੍ਰਮੇ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਅਮਾਵਸ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ,