ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ੂਲੇਨ ਦਾਨਵਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਜਾਲਕਮ੍
ਉਸ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਢਾਂਚਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਲਵਣੋਦੇ ਚ ਸਾਗਰੇ
ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਰੂਪਾ ਚ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਪੂਤਾ ਸੁਰਾਰ੍ਚਨੇ
ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਗੇ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਤੋਯਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ਂਕਰਂ ਵਿਨਾ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਰਗਾ ਰੂਪ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ਼ਂਖਵਾਰਿਣਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਤਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਦੂਰੀਭੂਤਮਮਙ੍ਗਲਮ੍ ਭੀਤਾ ਰੁष੍ਟਾ ਯਾਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਥਲਮਨ੍ਯਂ ਸ੍ਥਲਾਤ੍ਤਤਃ ।।2.20.
ਉਥੇ ਸਦਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸੁਰਾਃ ਸ੍ਵਵਿषਯਂ ਪ੍ਰਾਪੁਃ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਂਯੁਤਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਏ।
ਬਭੂਵ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਕੇਨ ਰੂਪੇਣ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਲਸੀ ਜੀ ਕਿਹੜੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ਂਖਚੂਡਸ੍ਯ ਰੂਪੇਣ ਰੇਮੇ ਤਦ੍ਰਾਮਯਾ ਸਹ
ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ਂਖਚੂਡਸ੍ਯ ਕਵਚਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮਾਯਯਾ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦਾ ਕਵਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਂ ਵਾਦਯਾਮਾਸ ਤੁਲਸੀਦ੍ਵਾਰਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਸਨੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਕੋਲ ਡੰਕ ਵਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚ ਸਾਧ੍ਵੀ ਚ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਸਂਯੁਤਾ
ਉਹ ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਧਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਕਰਵਾਏ।
ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਰਥਾਦ੍ਦੇਵੋ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨਂ ਯਯੌ
ਦੇਵਤਾ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪੁਰਤਃ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤਾ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਆਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾ ਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਕਾਮੁਕੀ
ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ 2.21.
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਏ।
ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਸਕਟਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਸਕਾਮਾ ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਾ
ਉਹ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਤਿਰਛੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੁਲਸ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਬਭੂਵ ਵਿਜਯਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृਪਾਨਿਧੇ
ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?
ਤੁਲਸੀਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਕਮਲਾਪਤਿਃ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਮੁਸਕਰਾਏ।
ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਰੁਵਾਚ ਨਾਸ਼ੋ ਬਭੂਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਕਾਮਿਨਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੋਹਣੀਏ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਸ੍ਵਯਮਾਵਯੋਃ
ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਮਯਾऽऽਗਤਂ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸ਼ਿਵੋ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਰੇਮੇ ਰਮਾਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਯਾ ਸਹ ਨਾਰਦ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਕਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਉਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੋ?'
ਤੁਲਸ੍ਯੁਵਾਚ
ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਦੂਰੀਕृਤਂ ਮਤ੍ਸਤੀਤ੍ਵਮਥਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਪਾਮਹੇ
ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਪਏਗਾ।
ਦਧਾਰ ਲੀਲਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ੍ਵਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍ ਨਵੀਨਨੀਰਦ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼ਰਤ੍ਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਮ੍ ।। 2.21.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਉਹ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਲੀ: ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਤੇ ਪਤਝੜ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ।
ਕੋਟਿਕਨ੍ਦਰ੍ਪਲੀਲਾਭਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਕੋਟੀਆਂ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।