ਤਾਵਦਸ੍ਯ ਜਰਾ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਰਃ
ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ ਆਵੇਗਾ, ਨਾ ਮੌਤ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਰ ਹੈ।
ਸ਼ਤਲਕ੍ਸ਼ਂ ਦਾਨਵਾਨਾਮਗ੍ਰਹੀਲ੍ਲੀਲਯਾ ਕ੍ਰੁਧਾ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਦਾਨਵਃ 2.19.
ਉਸ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲੱਖ ਦਾਨਵ ਫੜ ਲਏ; ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਦਿਵਿਆਸਤਰ ਨਾਲ ਦਾਨਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਯਂ ਸ਼ਤਖਣ੍ਡਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਿਵਿਆਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਵृਧੇ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਵੇਗੇਨ ਮੁष੍ਟਿਨਾ ਕਾਲੀ ਕੋਪਯੁਕ੍ਤਾ ਭਯਂਕਰੀ
ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਰਾਜਾ ਵਧ ਗਿਆ; ਕਾਲੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੱਠ ਮਾਰੀ।
ਬਭਞ੍ਜਾਥ ਰਥਂ ਤਸ੍ਯ ਚਾਹਨਤ੍ਸਾਰਥਿਂ ਸਤੀ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਰਥ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ।
ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਨ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਂਖਚੂਡਸ਼੍ਚ ਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖਚੂੜਾ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਬਭ੍ਰਾਮ ਵ੍ਯਥਯਾ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ ਹ
ਦੈਤ ਨੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਪਿਆ ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਾ।
ਨ ਚਕ੍ਰੇ ਬਾਹੁਯੁਦ੍ਧਂ ਸ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਹ ਨਨਾਮ ਤਾਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਸਿਰਫ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਤृਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਵੈष੍ਣਵਃ
ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਸੀ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵਂ ਦੇਵੀ ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮਾਇਆ।
ਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸਾਰਖਚਿਤਂ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ।। 2.19.
ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਰਥ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਕ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਤਜਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਮਾਂਸਂ ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਤੇ ਵੱਧ ਮਾਸ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਖਾ ਲਿਆ।
ਉਵਾਚ ਰਣਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਪੌਰ੍ਵਾਪਰ੍ਯ੍ਯਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤਕ ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।
ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮਵਸ਼ਿष੍ਟਂ ਰਣੇऽਧੁਨਾ
ਹੁਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਖੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਹਨ੍ਤੁਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤੇਨ ਵੈ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਤੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਯਯੌ ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਸਮਰਂ ਸ੍ਵਗਣੈਃ ਸਹ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਰਦ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਸ਼ਂਖਚੂਡਃ ਸ਼ਿਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਾਦਵਰੁਹ੍ਯ ਚ
ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਇਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਵੇਗੇਨ ਵਿਮਾਨਂ ਹ੍ਯਾਰੁਰੋਹ ਸਃ
ਉਹ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਵਦਾਨਵਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਪੂਰ੍ਣਮਬ੍ਦਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਦੈਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਪੂਰਾ ਇਕ ਸਾਲ ਚੱਲੀ।
ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਃ
ਦੋਵੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਤੇ ਦੈਤ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਕਮੁਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਬਭੂਵ ਹ
ਦੈਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੌ ਬਹੁਤ ਘਮੰਡੀ ਉੱਭਰ ਆਏ।
ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਮਾਯੋ ਵृਦ੍ਧਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪਧृਕ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਵृਦ੍ਧਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਂ ਦਾਤਾ ਯਨ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਵਾਞ੍ਛਿਤਮ੍
ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਹੈ।
ਨਿਰਾਹਾਰਾਯ ਵृਦ੍ਧਾਯ ਤृषਿਤਾਯਾਤੁਰਾਯ ਚ
ਉਹ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ, ਪਿਆਸਾ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ,
ਓਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ 2.20.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਖਿੜੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ 'ਓਮ' ਉਚਾਰਿਆ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਾਨਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਦਦੌ ਕਵਚਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਵਧੀਆ ਕਵਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ੍ਯ ਰੂਪੇਣ ਜਗਾਮ ਤੁਲਸੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਲਸੀ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਅਥ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਹਰੇਃ ਸ਼ੂਲਂ ਦਾਨਵਾਰ੍ਥਂ ਸਮਗ੍ਰਹੀਤ੍
ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਦੈਤਿਆ ਲਈ ਹਰੀ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣਾਧਿष੍ਠਿਤਾਗ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿष੍ਠਿਤਮਧ੍ਯਮਮ੍
ਉਸ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੀ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੀ।