ਸਭ੍ਰਾਤृਕੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕਥਂ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਹਿਂਸਿਤਃ 2.18.
ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਦੁੱਖੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?
ਪੁਰਾ ਸਮੁਦ੍ਰਮਥਨੇ ਪੀਯੂषਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸੁਰੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ।
ਕ੍ਰੀਡਾਭਾਣ੍ਡਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਯੋਰ੍ਵਾਦਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਨ੍ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਃ ਸਦਾ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਵਯੋਰ੍ਵਿਰੋਧੇ ਚ ਗਮਨਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਤਵ
ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਆਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਅਰਥ ਰਹੇਗਾ।
ਜਾਯਤੇ ਮਹਤੀ ਲਜ੍ਜਾ ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਾऽਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸਹਾਧੁਨਾ
ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਲਾਜ ਅਤੇ ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਚੂਡਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯਾਹ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ:
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਕਾ ਲਜ੍ਜਾ ਮਹਤੀ ਰਾਜਨ੍ਨਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਵਾ ਪਰਾਜਯੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਨ! ਹਾਰ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਲਾਜ ਜਾਂ ਬਦਨਾਮੀ ਹੈ?
ਯੁਦ੍ਧਮਾਦੌ ਹਰੇਰੇਵ ਮਧੁਨਾ ਕੈਟਭੇਨ ਚ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਅਤੇ ਮਧੁ-ਕੈਟਭ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਂ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਗਦਾਭृਤਾ
ਹਿਰਣ੍ਯਾਖ੍ਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਾਤੁਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਹ 2.18.
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਮਾਤਾ, ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ।
ਪਾਰ੍षਦਪ੍ਰਵਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਥੀ ਹੈਂ।
ਕਾ ਲਜ੍ਜਾ ਮਹਤੀ ਰਾਜਨ੍ਮਮ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ
ਰਾਜਨ! ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਲਾਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਦੇਹਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਾਗ੍ਵ੍ਯਯੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇ, ਬੇਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਉਥੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਮਾਰੁਰੋਹ ਯਾਨਂ ਚ ਸ੍ਵਾਮਾਤ੍ਯੈਃ ਸਹ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾऽਰ੍ਦਿਤਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਸਭ ਸਕੰਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯੋਪਰਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਮਰੇ ਚ ਭਯਙ੍ਕਰੇ
ਉਥੇ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਸਕੰਦ ਦੇ ਉੱਤੇ—
ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਂ ਲਯਮ੍
—ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਐਸਾ ਨਾਸ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਲੈ।
ਨृਪਸ੍ਯ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਘਨਵृष੍ਟਿਰ੍ਯਥਾ ਤਥਾ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਐਸੇ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਹੋਵੇ।
ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਾਦਯਃ
ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਆਦਿਕ ਵੀ, ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ।
ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਸ਼ਿਲਾਨਾਂ ਸ਼ਾਖਿਨਾਂ ਤਥਾ
ਪਹਾੜ, ਸੱਪ, ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ।
ਨृਪਸ੍ਯ ਸ਼ਰਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿਵਨਨ੍ਦਨਃ । ਨੀਰਦੇਨ ਚ ਸਾਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸਂਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਯਥਾ
ਰਾਜਾ ਦੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਟੇ ਬਾਦਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਛੁਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨੁਸ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਦੁਰ੍ਵਹਂ ਚ ਭਯਙ੍ਕਰਮ੍
ਉਸਨੇ ਸਕੰਦ ਦਾ ਭਾਰੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਮਯੂਰਂ ਜਰ੍ਜ੍ਜਰੀਭੂਤਂ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਚਕਾਰ ਸਃ 2.19.
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਮੋਰ ਨੂੰ ਚੀਰ-ਭੀਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚੇਤਨਾਮੁਪਲਭ੍ਯ ਸਃ
ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸਾਰਖਚਿਤਂ ਯਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਚਾਗ੍ਨਿਭੂਃ
ਅਗਨਿਭੂ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਪਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸ੍ਤਰਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਸਨੇ ਸੱਪ, ਪਹਾੜ, ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਸੁੱਟੇ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਵਾਰੁਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਗੁਹਃ
ਗੁਹਾ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਵਾਰੁਣ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਸਵਾਹਂ ਸਾਰਥਿਂ ਚੈਵ ਕਿਰੀਟਂ ਮੁਕੁਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਉਸਦੇ ਵਾਹਨ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੋਤੀ ਵਾਲਾ ਮਕੁਟ—