ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਹਰਿਣਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ
"ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇ ਕੇ, ਹਰਿ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।"
ਵਿषਯਂ ਦੇਹਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾ ਕੁਰੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
"ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਇਲਾਕਾ ਦੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਯਕੀਨਨ ਜੰਗ ਕਰ।"
ਦੂਤਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਚ 2.17.
ਦੂਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵੋਵਾਚ ਤੂਰ੍ਣਂ ਤਂ ਵਟਮੂਲਸ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਆਜਗਾਮ ਸ਼ਿਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਕੰਦ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਬਾਣਸ਼੍ਚ ਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਕਮ੍ਪਨਃ
ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ, ਬਾਣ, ਪਿੰਗਲਾਖ ਅਤੇ ਵਿਕੰਪਨ ਉਥੇ ਸਨ।
ਕਪਿਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਵਿਕਟਸ੍ਤਾਮ੍ਰਲੋਚਨਃ
ਕਪਿਲਾਖ, ਦੀਰਘਦੰਸ਼ਟਰ, ਵਿਕਟ ਅਤੇ ਤਾਮਰਲੋਚਨ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੋ ਰਣਸ਼੍ਲਾਘੀ ਦੁਰ੍ਜਯੋ ਦੁਰ੍ਗਮਸ੍ਤਥਾ
ਬਲੋਨਮੱਤ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਗਰੂਰ ਵਾਲਾ, ਰਣਸ਼ਲਾਘੀ, ਦੁਰਜਯ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਵਸਵੋ ਵਾਸਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਵਾਸੁ ਅਤੇ ਵਾਸਵਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਬੇਰਸ਼੍ਚ ਯਮਸ਼੍ਚੈਵ ਜਯਨ੍ਤੋ ਨਲਕੂਬਰਃ
ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਮ, ਜਯੰਤ ਅਤੇ ਨਲਕੂਬੇਰ ਵੀ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਨਿਰੀਸ਼ਾਨਃ ਕਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍
ਧਰਮ, ਸ਼ਨੀ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਾਮਦੇਵ ਵੀ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨਾ ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾ 2.17.
ਉਹ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੋਣ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਭਯਂ ਦਦਤੀ ਭਕ੍ਤਮਭਯਾ ਸਾ ਭਯਂ ਰਿਪੁਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਡਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਖਰ੍ਪਰਂ ਵਰ੍ਤੁਲਾਕਾਰਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਯੋਜਨਾਯਤਮ੍
ਉਹ ਗੋਲ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਖੋਪੜੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਂ ਚਕ੍ਰਂ ਗਦਾਂ ਪਦ੍ਮਂ ਸ਼ਰਾਂਸ਼੍ਚਾਪਂ ਭਯਂਕਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਂਪ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਕਮਲ, ਤੀਰ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਾਰੁਣਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਨਾਗਪਾਸ਼ਕਮ੍
ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ, ਵਾਰੁਣ ਅਸਤਰ, ਅੱਗ ਦਾ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਫਾਂਸ ਵੀ ਹਨ।
ਪਾਰ੍ਜਨ੍ਯਂ ਵੈ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਜृਮ੍ਭਣਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤਮ੍ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨ੍ਯਾਯੁਧਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਤਕਂ ਪਰਮ੍
ਪਾਰਜਨਿਆ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ, ਜ੍ਰੰਭਣ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤ ਅਸਤਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵਿਆਸਤਰ, ਸੌ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰ ਹਨ।
ਆਗਤ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਸਾ ਯੋਗਿਨੀਨਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਤੀਹ ਲੱਖ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਹਨ।
ਤਾਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਹ ਸ੍ਕਨ੍ਦੋ ਨਤ੍ਵਾ ਵੈ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਕੰਦ ਨੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਦੂਤੇ ਗਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਂਖਚੂਡਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਦੂਤ ਉਥੇ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਕਤਵਰ ਸ਼ੰਖਚੂੜ—
ਰਣਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਂ ਚ ਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੋष੍ਠਤਾਲੁਕਾ 2.17.
ਲੜਾਈ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਹੋਠ ਅਤੇ ਜੀਭ ਸੁੱਕ ਗਏ।
ਤੁਲਸ੍ਯੁਵਾਚ ਹੇ ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵ ਰਕ੍ਸ਼ ਮੇ ਜੀਵਨਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਬਚਾ ਲੈ।
ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਜਨ੍ਮਸੁ ਭੋਗ੍ਯਂ ਤਦ੍ਯਦ੍ਵੈ ਮਨਸਿ ਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਭੋਗ।
ਆਨ੍ਦੋਲਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾ ਮੇ ਮਨੋ ਦਗ੍ਧਂ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਨृਪੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖਾ ਕੇ ਤੇ ਪੀ ਕੇ—
ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡ ਉਵਾਚ ਸ਼ੁਭਂ ਹਰ੍षਂ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਸ਼ੋਕਮਮਂਗਲਮ੍
ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ, ਖੁਸ਼ੀ, ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਡਰ, ਗਮ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ—all ਕੁਝ—
ਕਾਲੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਖਾਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਾਲਤਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਫਲਾਨਿ ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਕਾਲਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਕਦੇ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਭੂਤਾਨਿ ਕਾਲੇ ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਚ
ਜੀਵ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।