ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਭਾਵਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਨ ਲਈ ਪਰਖਿਆ ਹੈ।
ਵਰਾਯ ਗੁਣਹੀਨਾਯ ਵृਦ੍ਧਾਯਾਜ੍ਞਾਨਿਨੇ ਤਥਾ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਗੁਣ ਨਾ ਹੋਣ, ਜੇ ਬੁੱਢਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਹੋਵੇ—
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਕੋਪਯੁਕ੍ਤਾਯ ਚਾਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਰ੍ਮੁਖਾਯ ਚ
ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜਾ ਚਿਹਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ—
ਜਡਾਯ ਚੈਵ ਮੂਕਾਯ ਕ੍ਲੀਬਤੁਲ੍ਯਾਯ ਪਾਪਿਨੇ
ਜੋ ਮੰਦਾ, ਗੂੰਗਾ, ਨਪੁੰਸਕ ਵਰਗਾ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਗੁਣਿਨੇ ਚੈਵ ਯੂਨੇ ਚ ਵਿਦੁषੇऽਪਿ ਚ
ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਨੇਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ,
ਯਃ ਕਨ੍ਯਾਪਾਲਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਿਕ੍ਰਯਂ ਯਦਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦੇਵੇ,
ਕਨ੍ਯਾਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼ਤਿ ਪਾਤਕੀ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਗੰਦ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਧਯੋਨੌ ਚ ਲਭਤੇ ਜਨ੍ਮ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ 2.16.
ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁਲਸੀ ਵਿਰਰਾਮ ਤਪੋਵਨੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਨਨਾਮ ਤੁਲਸੀ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ਼੍ਚ ਨਾਰਦ
ਤੁਲਸੀ, ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ।
ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡ ਸਂਵਾਦਮਨਯਾ ਸਹ
ਸ਼ੰਖਚੂੜ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਤ੍ਵਂ ਚ ਪੁਰੁषਰਤ੍ਨਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀष੍ਵਿਯਂ ਸਤੀ
ਤੂੰ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਰਤਨ ਹੈਂ, ਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਰਤਨ ਹੈ; ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਨੇਕ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਿਰੋਧਸੁਖਂ ਰਾਜਨ੍ਕੋ ਵਾ ਤ੍ਯਜਤਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਰਾਜਾ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵਿਰਲੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਾਨ੍ਤਮੀਦृਸ਼ਂ ਗੁਣਿਨਂ ਸਤੀ
ਸਤੀਏ, ਤੂੰ ਐਸੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਨੇਕ ਮਰਦ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?
ਯਥਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼ੇ ਯਥਾ ਕृष੍ਣੇ ਚ ਰਾਧਿਕਾ
ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਰਾਧਿਕਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਯਥਾ ਧਰਾ ਵਰਾਹੇ ਚ ਯਥਾ ਮੇਨਾ ਹਿਮਾਲਯੇ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਵਰਾਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੇਨਾ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਰੋਹਿਣੀ ਚ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਯਥਾ ਕਾਮੇ ਰਤਿਃ ਸਤੀ
ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਰਤੀ ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਤੀਏ,
ਯਥਾऽਹਲ੍ਯਾ ਗੌਤਮੇ ਚ ਦੇਵਹੂਤਿਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਦਮੇ 2.16.
ਜਿਵੇਂ ਅਹਲਿਆ ਗੌਤਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਦੇਵਹੁਤੀ ਕਰਦਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਯਥਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਯਜ੍ਞੇ ਯਥਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਅੱਗ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਦੇਵਸੇਨਾ ਯਥਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇ ਧਰ੍ਮੇ ਮੂਤ੍ਤਿਰ੍ਯਥਾ ਸਤੀ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਸੇਨਾ ਸਕੰਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਮੂਤੀ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਤੀਏ,
ਅਨੇਨ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸੁਚਿਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰੇਣ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੁੰਦਰੋ, ਤੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਮਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਗੋਲੋਕੇ ਪੁਨਰੇਵ ਚ
ਫਿਰ ਤੂੰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਾਏਗੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਸ਼ਿषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਯਯੌ ਵਿਧਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਵਾਦ੍ਯਂ ਚ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਦੂੰਦਭੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ ਤੁਲਸੀ ਨਵਸਙ੍ਗਮਸਙ੍ਗਤਾ
ਤੁਲਸੀ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਚਤੁਃषष੍ਟਿਕਲਾਮਾਨਂ ਚਤੁਃषष੍ਟਿਵਿਧਂ ਸੁਖਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਚੌਂਸਠ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਂਸਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਮਾਣੇ।
ਅਙ੍ਗਪ੍ਰਤ੍ਯਂਗ ਸਂਸ਼੍ਲੇषਪੂਰ੍ਵਕਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਨੋਹਰਮ੍
ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਗਲਵੱਕੜ ਨਾਲ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ,
ਅਤੀਵ ਰਮ੍ਯੇਦੇਸ਼ੇ ਚ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ 2.16.
ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸੀ,
ਪੁष੍ਪੋਦ੍ਯਾਨੇ ਨਦੀਤੀਰੇ ਪੁष੍ਪਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤੇ
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ,
ਭੂषਿਤਾਂ ਭੂषਣੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਤੀਵ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਬੜੀ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ।