ਪੁਨਰੇਵ ਤੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਵਸਨ੍ਤਕਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਮੁੜ ਵਸੰਤਕਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਪੁਨਃ ਸ੍ਵਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਲਲਾਪ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਜੈਗੀषਵ੍ਯਾਨ੍ਮਨੋਰਮਮ੍
ਸ਼ੰਖਚੂੜ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ ਸੀ, ਜੈਗੀਸ਼ਵਿਆਂ ਲਈ ਮਨਮੋਹਣਾ ਸੀ।
ਪਠਨ੍ਸਦਾ ਤੁ ਕਵਚਂ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਸੀ।
ਆਜ੍ਞਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੋऽਪਿ ਬਦਰੀਂ ਵੈ ਸਮਾਯਯੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਬਦਰੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਨਵਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਦੇਵਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵੇਤਚਮ੍ਪਕਵਰ੍ਣਾਭਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਚੰਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਹਾਰਤ੍ਨਗਣਾਕ੍ਲृਪ੍ਤਵਿਮਾਨਸ੍ਥਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣਾ ਸੀ।
ਪਾਰਿਜਾਤਪ੍ਰਸੂਨਾਢ੍ਯਮਾਲ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਚ ਸੁਸ੍ਮਿਤਮ੍ 2.16.
ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇ ਤਂ ਮੁਖਮਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਵਾਸਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁਖ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਬਭੂਵ ਸਾ ਨਮ੍ਰਮੁਖੀ ਨਵਸਙ੍ਗਮਲਜ੍ਜਿਤਾ
ਉਹ ਲਜਜਤ ਹੋ ਗਈ, ਮੁਖ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਨਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ।
ਪਿਬਨ੍ਤੀ ਤਨ੍ਮੁਖਾਮ੍ਭੋਜਂ ਲੋਚਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਪੁष੍ਪਚਨ੍ਦਨਤਲ੍ਪਸ੍ਥਾਂ ਵਸਨ੍ਤੀਂ ਵਾਸਸਾ ਵृਤਾਮ੍
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੀ ਹੋਈ।
ਸੁਪੀਨਕਠਿਨਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਗੋਲ ਤੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪਕ੍ਵਬਿਮ੍ਬਾਧਰੋष੍ਠੀਂ ਚ ਸੁਨਾਸਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਵਰਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਪੱਕੇ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਸਨ, ਨੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਸੀ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਪਰਿਵृਤਾਂ ਸੁਖਦृਸ਼੍ਯਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਈ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ।
ਸਿਨ੍ਦੂਰਬਿਨ੍ਦੁਨਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸੀਮਨ੍ਤਾਧਃਸ੍ਥਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੇਠ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਸਿੰਦੂਰ ਦਾ ਟਿਕਾ ਸੀ।
ਕਰਪਦ੍ਮਤਲਾਰਕ੍ਤਾਂ ਨਖਚਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਹਥੇਲੀ ਲੋਟਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਸਨ, ਤੇ ਨਖ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਆਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਂ ਲਲਿਤਮਲਕ੍ਤਕਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ 2.16.
ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਗੁਲਾਬੀ ਸੀ, ਨਰਮ ਲਾਲ ਲੱਕ ਦੀ ਚਮਕ ਵਰਗਾ।
ਸ਼ਰਦਿਨ੍ਦੁਵਿਨਿਨ੍ਦ੍ਯੈਕਨਖੇਨ੍ਦ੍ਵੋਘਵਿਰਾਜਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਨਖ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਣੀਨ੍ਦ੍ਰਮੁਖ੍ਯਖਚਿਤਕ੍ਵਣਨ੍ਮਞ੍ਜੀਰਰਞ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਘੁੰਘਰੂ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦਧਤੀਂ ਕਬਰੀਭਾਰਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲ੍ਯਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਲਟ ਨੂੰ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਿਤ੍ਰਕੁਣ੍ਡਲਯੁਗ੍ਮਸ਼੍ਰੀਸੁषੁਮਾਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਕੁੰਡਲਾਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਕਂਕਣਕੇਯੂਰਸ਼ਂਖਭੂषਣਭੂषਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਗਣ, ਬਾਂਹਬੰਦ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀਆਂ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਲਲਿਤਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਸੁਸ਼ੀਲਾਂ ਸੁਦਤੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—ਜੋ ਨਰਮ, ਸੋਹਣੀ, ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਵ ਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ—
ਸ਼ਂਖਚੂਡ ਉਵਾਚ ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਕਾਮਿਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਯਾਣਦਾਯਿਨਿ
ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਔਰਤ, ਜੋ ਸਭ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੋਗਾਦਿਸਰਿਤਿਵਿਹਾਰੇ ਹਾਰਰੂਪਿਣਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਕਾਮਾ ਵਾਮਲੋਚਨਾ 2.16.
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ—
ਤੁਲਸ੍ਯੁਵਾਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਹ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ।
ਕਾਮਿਨੀਂ ਕੁਲਜਾਤਾਂ ਚ ਰਹਸ੍ਯੇਕਾਕਿਨੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜੋ ਉੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਇਕੱਲੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਪਤ ਥਾਂ 'ਤੇ।