ਜ੍ਞਾਨਾਧਿਦੇਵੇ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਂ ਵृਥਾ
ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਾਂ?
ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਵਾਗ੍ਧਨਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਲਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਮਾਗਮੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਨੀਵ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਇਤਿ ਮੇ ਹੇਤੁਰਾਗਮਕੋਪਯੋਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਇਹੀ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਸ਼ੋਕੇਨ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਠਿਆ।
ਤ੍ਵਾਂ ਯੇ ਸ਼ਰਣਮਾਪਨ੍ਨਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਵਚਸਾऽਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੋਲ ਕੇ,
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯੇ ਸ਼ਰਣਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਤ੍ਫਲਂ ਕਿਂ ਵਦਾਮਿ ਭੋਃ
ਤੇ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਭਾਈ?
ਕਿਂ ਮੇ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵਿਤਾ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ 2.13.
ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਘਟਿਕਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਾਹਿ ਨृਪਾਲਯਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਘੜੀ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਜਾ।
ਵृषਧ੍ਵਜੋ ਮृਤਃ ਕਾਲਾਦ੍ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਾਤ੍
ਬਲਦ ਦੇ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੌ ਚ ਮਹਾਭਾਗੌ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜੌ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਧਵਜ ਤੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।
ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟੌ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਭ੍ਰष੍ਟੌ ਕਮਲਾਤਾਪਸਾਵੁਭੌ
ਦੋਵੇਂ, ਰਾਜ ਤੇ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਏ।
ਸਮ੍ਪਦ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਤਦਾ ਤੌ ਚ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਭਵਿष੍ਯਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਃ ਸਭਾਤੋऽਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਤਪਸੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮੋ ਯਯੌ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਤਪਸਿਆ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਵਰਮਿष੍ਟਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪਤੁਰਭੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਵਰਤਾਨ ਮਿਲ ਗਈ।
ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਰੇਣੈਵ ਤੌ ਪृਧ੍ਵੀਸ਼ੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਵਰਤਾਨ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਗਏ।
ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਚ ਦੇਵੀ ਮਾਲਾਵਤੀ ਸਤੀ
ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਲਾਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸੀ।
ਸਾ ਚ ਭੂਤਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ ।। ਕृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਂ ਸ੍ਪष੍ਟਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸੂਤਿਕਾਗृਹੇ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਉਠ ਖੜੀ ਹੋਈ।
ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਂ ਸਾ ਚਕਾਰ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕਨ੍ਯਕਾ
ਉਹ ਕੁੜੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੁਸ੍ਨਾਤਾ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਏਕਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਚੈਵ ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਤੱਕ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਤਥਾऽਪਿ ਪੁष੍ਟਾ ਨ ਕृਸ਼ਾ ਨਵਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾ
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੀ, ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੀ।
ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਖੁਦ ਹਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਰੁष੍ਟਾ ਚਕਾਰ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਪਃ 2.14.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਈ ਤੇ ਮੁੜ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵਂ ਸੁਚਿਰਂ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸਮੁਵਾਸ ਸਾ
ਉਥੇ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਰਹੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾऽਤਿਥਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਪਾਦ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦਦੌ ਕਿਲ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਤਿਥਿ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ।
ਤਚ੍ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਪਾਪਿष੍ਠਸ਼੍ਚਾਵਾਤ੍ਸੀਤ੍ਤਤ੍ਸਮੀਪਤਃ
ਉਹ ਪਾਪੀ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੇਖਿਆ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ ਕृਪਣਃ ਕਾਮਬਾਣਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਉਹ ਕੰਗਾਲ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾ ਸਤੀ ਕੋਪਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਂ ਤਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।