ਨਵੀਨਨੀਰਦਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍
ਉਹ ਨਵੇਂ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹ ਸਿਆਹ ਰੰਗ ਦਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਂਗਂ ਭੂषਿਤਂ ਪੀਤਵਾਸਸਾ
ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀਨृਤ੍ਯਗੀਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਮੁਦਾ
ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀ ਨੱਚ-ਗੀਤ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਂ ਨਨਾਮ ਮਹਾਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਨਨਾਮ ਸਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁष੍ਟਾਵ ਚ ਨਨਾਮ ਚ
ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੁਖਾਸਨੇ ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਅਸਨ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਅਕ੍ਰੋਧਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਮੁਦਾ 2.13.
ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਤਵ ਗੁਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਸੰਨ, ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ।
ਤਮੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਸੁਰਸਂਸਦਿ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਲੌਕਿਕਂ ਵੈਦਿਕਂ ਚੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤਥਾ ऽਪਿ ਸ਼ਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੋਕਿਕ ਤੇ ਵੈਦਿਕ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਵੀ।
ਤਪਸਾਂ ਫਲਦਾਤਾਰਂ ਦਾਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਦਾਮ੍
ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈਂ।
ਜ੍ਞਾਨਾਧਿਦੇਵੇ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਂ ਵृਥਾ
ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਾਂ?
ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਵਾਗ੍ਧਨਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਲਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਮਾਗਮੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਨੀਵ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਇਤਿ ਮੇ ਹੇਤੁਰਾਗਮਕੋਪਯੋਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਇਹੀ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਵਾਤ੍ਸਲ੍ਯਸ਼ੋਕੇਨ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਠਿਆ।
ਤ੍ਵਾਂ ਯੇ ਸ਼ਰਣਮਾਪਨ੍ਨਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਵਚਸਾऽਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੋਲ ਕੇ,
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯੇ ਸ਼ਰਣਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਤ੍ਫਲਂ ਕਿਂ ਵਦਾਮਿ ਭੋਃ
ਤੇ ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਭਾਈ?
ਕਿਂ ਮੇ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵਿਤਾ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ 2.13.
ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਘਟਿਕਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਾਹਿ ਨृਪਾਲਯਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਘੜੀ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਜਾ।
ਵृषਧ੍ਵਜੋ ਮृਤਃ ਕਾਲਾਦ੍ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਾਤ੍
ਬਲਦ ਦੇ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੌ ਚ ਮਹਾਭਾਗੌ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜੌ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਧਵਜ ਤੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।
ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟੌ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਭ੍ਰष੍ਟੌ ਕਮਲਾਤਾਪਸਾਵੁਭੌ
ਦੋਵੇਂ, ਰਾਜ ਤੇ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਮਲ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਏ।
ਸਮ੍ਪਦ੍ਯੁਕ੍ਤੌ ਤਦਾ ਤੌ ਚ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਭਵਿष੍ਯਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਃ ਸਭਾਤੋऽਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚ ਤਪਸੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮੋ ਯਯੌ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਤਪਸਿਆ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਚਲੇ ਗਏ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਵਰਮਿष੍ਟਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪਤੁਰਭੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਵਰਤਾਨ ਮਿਲ ਗਈ।
ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਰੇਣੈਵ ਤੌ ਪृਧ੍ਵੀਸ਼ੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਵਰਤਾਨ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਗਏ।
ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਚ ਦੇਵੀ ਮਾਲਾਵਤੀ ਸਤੀ
ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਲਾਵਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸੀ।
ਸਾ ਚ ਭੂਤਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਯੁਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵ ਹ ।। ਕृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਂ ਸ੍ਪष੍ਟਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸੂਤਿਕਾਗृਹੇ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਉਠ ਖੜੀ ਹੋਈ।
ਵੇਦਧ੍ਵਨਿਂ ਸਾ ਚਕਾਰ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕਨ੍ਯਕਾ
ਉਹ ਕੁੜੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੁਸ੍ਨਾਤਾ ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲੀ ਗਈ।