ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਮਿਤਃ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੱਸਿਆ।
ਧਾਤਾ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਵੇਦਾਨਾਮੁਵਾਚ ਚਤੁਰਾਨਨਃ ।। 2.11.
ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਗਙ੍ਗਾ ਤ੍ਵਦਙ੍ਗਸਮ੍ਭੂਤਾ ਪ੍ਰਭੋਰ੍ਵੈ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਗੰਗਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਾ ਚ ਤ੍ਵਦਂਸ਼ਾ ਚ ਤ੍ਵਤ੍ਕਨ੍ਯਾਸਦृਸ਼ੀ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗੋਲੋਕਸ੍ਥਾ ਚ ਯਾ ਰਾਧਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਤਥਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਰਾਧਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੀਚਕਾਰ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਵृਤਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਤਸ੍ਥੌ ਤੇषਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਰਹੀ।
ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਚ ਕਮਣ੍ਡਲੌ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਉਹ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਗਙ੍ਗਾਯੈ ਰਾਧਿਕਾਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਰਾਧਿਕਾ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਸਾਮਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰ੍ਯ੍ਯਾਕ੍ਰਮਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਗਂਗਾ ਤੁਲਸੀ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀ 2.11.
ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਤੁਲਸੀ — ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਅਥ ਤਂ ਸਸ੍ਮਿਤਃ ਕृष੍ਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸਮੁਵਾਚ ਹ
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਯਦਤੀਤਂ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯੂਯਂ ਚ ਯੇऽਨ੍ਯਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ
ਤੂੰ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮਨੂ — ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ,
ਤੇ ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਗੋਲੋਕੇ ਕਾਲਚਕ੍ਰ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਯੇऽਨ੍ਯਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾਸ੍ਤੇ ਲੀਨਾ ਅਧੁਨਾ ਮਯਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਕੁਰੁ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦਿਕਂ ਪਰਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਤੇ ਫਿਰੋਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਣਾਵੀਂ।
ਏਵਮਨ੍ਯੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਂ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਰਚ ਕੇ—
ਮਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋਰ੍ਨਿਮੇषੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਤਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਝਪਕਣ ਵਿਚ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਧਿਕਾਨਾਥੋ ਜਗਾਮਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਮੁਨੇ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਗੋਲੋਕੇ ਚ ਸ੍ਥਿਤਾ ਗਂਗਾ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕਕੇ 2.11.
ਗੰਗਾ ਗੋਲੋਕ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਰਹੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਾ ਗਤਾ ਗਂਗਾ ਚਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਚਲੀ ਗਈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਂਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੁੰਦਰ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਏਤਾ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯੈਵ ਚਤਸ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਇਤਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਚਾਰਾਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ।
ਗਂਗਾ ਜਗਾਮ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਿਦਮੇਵ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ
ਗੰਗਾ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਗਈ — ਇਹੀ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਗਤ੍ਵੋਵਾਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਤਦਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀਯਂ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਨਵਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵਰਾ
ਇਹ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚੰਗੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਯਦਙ੍ਗਸਮ੍ਭਵਾ ਨਾਨ੍ਯਂ ਵृਣੋਤੀਯਂ ਚ ਤਂ ਵਿਨਾ
ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦੀ।