ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਰਾਧਾਂਗਦ੍ਰਵਸਮ੍ਭੂਤਾਂ ਤਾਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਉਸ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਯਾ ਜਨ੍ਮਸृष੍ਟੇਰਾਦੌ ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਗੋਪੈਰ੍ਗੋਪੀਭਿਰਾਕੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ੁਭੇ ਰਾਧਾਮਹੋਤ੍ਸਵੇ
ਜਿੱਥੇ ਗੋਆਲੇ ਅਤੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਕੋਟਿਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼ਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਜੋ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਲੰਮੀ ਹੈ।
षष੍ਟਿਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਤਤੋ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ
ਜੋ ਸੱਠ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਲੰਮੀ ਹੈ।
ਵਿਂਸ਼ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਤਤੋ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ
ਜੋ ਵੀਹ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਲੰਮੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਗੁਣਾ ਤਤਃ 2.10.
ਜੋ ਤੀਹ ਲੱਖ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਲੰਮੀ ਹੈ।
षਡ੍ਯੋਜਨਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਜੋ ਛੇ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਲੰਮੀ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਰ੍ਸ੍ਤਾਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਇਹ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ षਡ੍ਗੁਣਿਤਾ ਤਤਃ
ਇਹ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਯੋਜਨੈष੍षष੍ਟਿਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ षਙ੍ਗੁਣਿਤਾ ਤਤਃ
ਇਹ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਦਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ੈ ਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਇਹ ਦਸ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾ ਯਾ ਚ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾऽऽਯਾਮੇ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲੇ ਯਾ ਭੋਗਵਤੀ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦਸ਼ਯੋਜਨਾ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭੋਗਵਤੀ ਦੱਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ੈਕਮਾਤ੍ਰਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ 2.10.
ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੋਸ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਹਰ ਥਾਂ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇ ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਰ੍ਣਾ ਚ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਿਨ੍ਦੁਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਧ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਜਲਪ੍ਰਭਾ ਕਲੌ ਯਾ ਚ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੁਲਃ ਪੁਰਾਣੇ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੋਯਕਣਿਕਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਪਾਪਿਨਾਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹ
ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਦਾ ਛੂਹਾ ਵੀ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗਂਗਾਪਦ੍ਯੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀਆਂ ਇਕਵੀਹ ਪਦੀਆਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋ ਹਿ ਪਠੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਦੀਆਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਯਾਹੀਨੋ ਲਭੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਪष੍ਟਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸੁਯਸ਼ਾ ਮੂਰ੍ਖੋ ਭਵਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਿਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੂਰਖ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਂ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਮੰਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਾਮ ਤਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਯਤ੍ਰ ਨष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰਾਃ ।। 2.10.
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸਾਗਰਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਤੇ ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਯੁਨਾ
ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਛੂਹੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਙ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੋਹਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਚ ਗਤਾਯਾਂ ਚ ਰਾਧਾਯਾਂ ਕਿਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਚਲੀ ਗਈ, ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ?