ਗਦ੍ਗਦਾਃ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮਾਃ ਗृਹਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਯਿ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਨਰਾਃ ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕੰਪਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਟਿੱਪ ਤੱਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ।
ਅਸਂਖ੍ਯਕੋਟਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਕੋਟੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਹਨ,
ਤੇਜਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਰਮਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੋਤ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਾ ਮਤ੍ਤ ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਿਰੋਹਿਤਾਃ
ਸਭ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿਰਰਾਮ ਤਯੋਃ ਪੁਰਃ
ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।
ਗਙ੍ਗੋਵਾਚ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ ।। 2.10.
ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਤੇ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਇਸ ਸਮੇਂ,
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਮਹ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਿਨਃ
ਜਿਹੜੇ ਭੀ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਗੇ,
ਕਤਿਕਾਲਂ ਪਰਿਮਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਮੇ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਤੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵੱਸਣਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗਾ?
ਮਮਾਨ੍ਯਦ੍ਵਾਚ੍ਛਿਤਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਪਤਿਸ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪੋऽਯਂ ਲਵਣੋਦੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਰੁਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਮੈਵਾਂਸ਼ਃ ਸਮੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਸਮੁੰਦਰ ਮੇਰਾ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ।
ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਭੀ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਆਦਿਕ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ,
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਕਲੇਃ ਪਞ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੋਣਗੇ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਰਿਧਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਰਹੋ ਰਤਿਮ੍
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਚੁਪਚਾਪ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਰਹੇਂਗੀ।
ਤ੍ਵਾਂ ਤੋषਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਭਗੀਰਥਕृਤੇਨ ਚ
ਭਗੀਰਥ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਗੇ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਕੌਥੁਮੋਕ੍ਤੇਨ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ 2.10.
ਕੌਥੁਮ ਵਲੋਂ ਦੱਸੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।
ਗਙ੍ਗਾ ਗਙ੍ਗੇਤਿ ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯੋ ਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, 'ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ' ਆਖਦਾ ਹੈ,
ਸਹਸ੍ਰਪਾਪਿਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਣਗੇ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਵਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਯਤ੍ਤਵ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਣਗੇ।
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਭਵੇਦ੍ਗਙ੍ਗੇ ਮਨ੍ਨਾਮਗੁਣਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇ,
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਰਿਦ੍ਭਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਭਿਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਦਿਭਿਃ ਸ਼ੁਭੇ
ਤੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਆਦਿ ਚੰਗੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੀ ਰਹੇਂਗੀ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਣੀ,
ਯਦ੍ਰੇਣੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪੂਤੋ ਭਵਤਿ ਪਾਤਕੀ
ਤੇਰੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ, ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤ੍ਵਯਿ ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਨ੍ਨਾਮਸ੍ਮृਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪਾਰ੍षਦਪ੍ਰਵਰਾਸ੍ਤੇ ਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਰੇਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ।
ਮृਤਸ੍ਯ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯੇਨ ਤਚ੍ਛਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਤੈਥੋਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਯਵ੍ਯੂਹਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਕਮ੍ 2.10.
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨੀ ਤ੍ਵਜ੍ਜਲਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਦਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਗਿਆਨੀ ਤੇਰੇ ਜਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ,
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮਸ੍ਮृਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ,
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਨ੍ਨਾਮਸ੍ਮृਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ,