ਅਂਸ਼ੁਮਾਁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗਙ੍ਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਭਗੀਰਥਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗਵਤਃ ਸੁਧੀਃ
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗੀਰਥ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਭਗਤ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ।
ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਗਙ੍ਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਹਸ੍ਤਂ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਗੋਪਵੇषਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੁਰਲੀ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਗਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰਨ ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਂ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਕਸ਼ੀ ਵਾਂਗ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਸ਼ੁਕਾਧਾਨਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍ 2.10.
ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲੀਲਯਾ ਚ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਵਂਸ਼ਤਾਰਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਵਰ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੌ ਚ ਤਤ੍ਪੁਰਃ ਸਂਪੁਟਾਞ੍ਜਲਿਃ ਕੁਰ੍ਵਤੀਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਵਿਗ੍ਰਹਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦਿਵਯ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ فرمایا:
ਸਗਰਸ੍ਯ ਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੂਤਾਨ੍ਕੁਰੁ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।
ਬਿਭ੍ਰਤੋ ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਦਨਗਾਮਿਨਃ
ਉਹ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਕਾਸੀ ਰਥਾਂ 'ਚ ਸਵਾਰ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮਭੋਗਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਕृਤਂ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਗਂਗਾਯਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਤੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤੀਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਦੇ ਛੂਹਣ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੌਸਲਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਮਾਨ੍ਯਦਿਵਸੇ ਨृਣਾਮ੍
ਮੌਸਲਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ,
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹੋਣ,
ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੌਸਲਸ੍ਨਾਨਤੋ ਨृਣਾਮ੍ 2.10.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮੌਸਲਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੇਵਿ ਫਲਮੇਵ ਯਥਾਗਮਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯਦਿਵਸਸ੍ਨਾਨਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੁੰਦਰਿ, ਆਮ ਦਿਨ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਸੁਣ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਰਵਿਸਂਕ੍ਰਮਣੇ ਦਿਨੇ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਕਰਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਪੁੰਨ ਤੀਹ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਰਾਣਾਮੁਤ੍ਤਰਾਯਣੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉੱਤਰਾਯਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਯਾਂ ਚ ਤਤ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਨੈਤਦ੍ਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਅਕਸ਼ਯ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਉਤਨਾ ਹੀ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ।
ਸਾਮਾਨ੍ਯਦਿਵਸੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਧ੍ਯਾਨਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਫਲਮ੍
ਆਮ ਦਿਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਫਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਘਸ੍ਯ ਸਿਤਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਭੀष੍ਮਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂਤਥੈਵ ਚ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲਪੱਖ ਸਤਮੀ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਅਠਮੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਇਹੀ ਗੱਲ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋऽਪਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਨ੍ਦਾਯਾਂ ਤਵ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ, ਨੰਦਾ ਨੂੰ ਦਿਨ ਤੇ ਦੁੱਗਣਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦਾਸਮਂ ਚ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਮਹਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍
ਨੰਦਾ ਵਰਗਾ ਹੀ ਵਾਰੁਣੀ ਦਿਨ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਚੈਵ ਸਾਮਾਨ੍ਯਸ੍ਨਾਨਤੋ ਭਵੇਤ੍ 2.10.
ਆਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲੋਂ ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯੇऽਪ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧੋਦਯੇ ਕਾਲੇ ਤਤਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਫਲਮ੍
ਅੱਧੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਫਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫਲਸਨ੍ਧਾਨਰਹਿਤਾ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਾਃ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਨਵ ਜੀਵਤ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣੇ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ਪਰਃ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮੰਤ੍ਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,