ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਵਸੁਧਾ ਸ਼ੈਲਕਾਨਨਸਂਯੁਤਾ
ਹਰ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਮੇਰੁਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਗ੍ਰਹਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਸਂਯੁਤਾ
ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਨਾਲ, ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਪੁਣ੍ਯਭਾਰਤਸਂਯੁਤਾ
ਇਸ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਹਨ।
ਪਾਤਾਲਾਃ ਸਪ੍ਤ ਤਦਧਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਕਃ
ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਿ ਵੈ 2.8.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੀ ਬਣੇ ਹਨ।
ਨਸ਼੍ਵਰਾਣਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਕृਤ੍ਰਿਮਾਕृਤ੍ਰਿਮਾਣਿ ਚ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਬਣਾਏ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹੋਣ।
ਮਹਾਵਿਰਾਡਾਦਿਸृष੍ਟੌ ਸृष੍ਟਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਚਾਤ੍ਮਨਾ
ਮਹਾਂ ਵਿਰਾਟ ਆਦਿ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਚਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਾ ਵਾਰਾਹੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸੁਰੈਃ
ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੇਵੀ ਵਾਰਾਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰਾਹਰੂਪਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਮ੍ਮਤਾ
ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵਰਾਹੇਣ ਚ ਵਾਰਾਹੀ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਾ ਸਤੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਹੀ ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾਵਿਧਾਨਂ ਚਾਪ੍ਯਧਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧਰਣਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁਕਣ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਉਦ੍ਦਧਾਰ ਮਹੀਂ ਹਤ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਂ ਰਸਾਤਲਾਤ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੁਕਿਆ।
ਜਲੇ ਤਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਂ ਯਥਾऽਰ੍ਣਵੇ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਕਮਲ ਦਾ ਪੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਧਿ ਦੇਵੀਂ ਚ ਸਕਾਮਾਂ ਕਾਮੁਕੋ ਹਰਿਃ
ਉਥੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਰੀ ਨੇ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸੀ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਰਤਿਕਰੀਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਚ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍ 2.8.
ਇੱਕ ਸੁਖਦਾਈ ਰਤੀ ਦੀ ਖਟ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਮੂਰਤ ਬਣਾਈ।
ਸੁਖਸਮ੍ਭੋਗਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਸੁਖਦਾਈ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੀ ਦੇਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਂਗਸਂਸ਼੍ਲੇषਾਦ੍ ਬੁਬੁਧੇ ਨ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਖਬਰ ਨਾ ਰਹੀ।
ਦਧਾਰ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਂ ਹਿ ਵਾਰਾਹਂ ਚੈਵ ਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵੀ ਖੇਡ ਕਰਕੇ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਧੂਪੈਰ੍ਦੀਪੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵਦ੍ਯੈਃ ਸਿਨ੍ਦੂਰੈਰਨੁਲੇਪਨਃ
ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਅਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ।
ਮਹਾਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਮਨੁਭਿਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਵਾ ਮਾਨਵਾਦਿਭਿਃ
ਮਹਾਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ।
ਜਲੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾਜ੍ਜਲਤ੍ਯਾਗਗृਹਾਰਮ੍ਭਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ
ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ।
ਤਵ ਪੂਜਾਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਂਭ੍ਰਮੇਣ ਸੁਰਾਦਯਃ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਨਗੇ।
ਵਸੁਧੋਵਾਚ ਲੀਲਾਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਗਵਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਵਸੁਧਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਪੁष੍ਪਂ ਚ ਪੁਸ੍ਤਕਂ ਤੁਲਸੀਦਲਮ੍ 2.8.
ਯਜਨ ਦਾ ਧਾਗਾ, ਫੁੱਲ, ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ।
ਗੋਰੋਚਨਾਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਜਲਂ ਤਥਾ
ਗੋਰੋਚਨਾ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੀ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤ੍ਵਯਿ
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਕਾਲ ਦਾ ਧਾਗਾ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਪੂਜਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਜ੍ਞਯਾ ਹਰੇਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਭ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਦਦ੍ਯੁਰ੍ਮੂਲੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨੈਵੇਦ੍ਯਾਦਿਕਮੇਵ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਗੂਢਂ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣੇषੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਭ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।