ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੀ ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਬਣਿਆ,
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸ਼ੇषੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਨਾਰਦ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਭੀ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਤਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ਼ਤਯੁਗਂ ਚੈਵ ਵਾਯੁਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਵਾਯੂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੌ ਦਿਵਯ ਯੁਗ ਤਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜੇ ਗਏ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਤਥਾऽऽਗਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਆਗਮ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤਸ੍ਯ ਪਾਤੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਃ ਪ੍ਰਲਯਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਲੈ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਲਯੇ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਚੋਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਦृष੍ਟਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਲੈ ਵੇਲੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸੀ।
ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਤਿਰੋਭੂਤਾ ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਧਰਤੀ ਗੁਮ ਹੋ ਗਈ—ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ?
ਕਥਂ ਬਭੂਵ ਸਾ ਧਨ੍ਯਾ ਮਾਨ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਾ ਜਯਾ
ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਧਨਵੰਤ, ਆਦਰਨੀਯ, ਸਭ ਦੀ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਸ੍ਤਿਰੋਭਾਵਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰਲਯੇषੁ ਚ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਰ ਪ੍ਰਲੈ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਤੇ ਲੁਕ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਸੁਧਾਜਨ੍ਮ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਮਂਗਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਸੁਣੋ।
ਅਹੋ ਕੇਚਿਦ੍ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਮਧੁਕੈਟਭਮੇਦਸਾ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਮੱਜ ਤੋਂ ਬਣੀ।
ਊਚਤੁਸ੍ਤੌ ਪੁਰਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਤੁष੍ਟੌ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਸਨ।
ਤਯੋਰ੍ਜੀਵਨਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੌਰਾਨ, ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਮੇਦਿਨੀਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਯੈਸ੍ਤਨ੍ਮਤਂ ਸ਼ृਣੁ 2.8.
ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਦਿਨੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਸੁਣੋ।
ਕਥਯਾਮਿ ਚ ਤਜ੍ਜਨ੍ਮ ਸਾਰ੍ਥਕਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਜਨਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰਥਕ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਹਾਵਿਰਾਟ੍ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਜਲਸ੍ਥਸ੍ਯ ਚਿਰਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਸਾਫ-ਸਾਫ—
ਸ ਚ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਲ੍ਲੋਮ੍ਨਾਂ ਵਿਵਰੇषੁ ਚ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇ ਲੋਆਂ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਦੇ ਸੁਰਾਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ੍ਨਾਂ ਚ ਸ੍ਥਿਤਾ ਕੂਪੇषੁ ਸਾ ਸ੍ਥਿਰਾ
ਹਰ ਇਕ ਰੋਮ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਸृष੍ਟਿਕਾਲੇ ਤਜ੍ਜਲਾਤ੍ਪਰ੍ਯ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਵਸੁਧਾ ਸ਼ੈਲਕਾਨਨਸਂਯੁਤਾ
ਹਰ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਿਮਾਦ੍ਰਿਮੇਰੁਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਗ੍ਰਹਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਸਂਯੁਤਾ
ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਨਾਲ, ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਪੁਣ੍ਯਭਾਰਤਸਂਯੁਤਾ
ਇਸ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਹਨ।
ਪਾਤਾਲਾਃ ਸਪ੍ਤ ਤਦਧਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਕਃ
ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਿ ਵੈ 2.8.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੀ ਬਣੇ ਹਨ।
ਨਸ਼੍ਵਰਾਣਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਕृਤ੍ਰਿਮਾਕृਤ੍ਰਿਮਾਣਿ ਚ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਬਣਾਏ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹੋਣ।
ਮਹਾਵਿਰਾਡਾਦਿਸृष੍ਟੌ ਸृष੍ਟਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਚਾਤ੍ਮਨਾ
ਮਹਾਂ ਵਿਰਾਟ ਆਦਿ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਚਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਾ ਵਾਰਾਹੇ ਪੂਜਿਤਾ ਸੁਰੈਃ
ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੇਵੀ ਵਾਰਾਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰਾਹਰੂਪਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਮ੍ਮਤਾ
ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵਰਾਹੇਣ ਚ ਵਾਰਾਹੀ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਾ ਸਤੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਹੀ ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।