ਲੁਪ੍ਤਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਦੈਵਵਸ਼ਾਨ੍ਨਵਾਂ ਕੁਰੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਭਾਗ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਕਰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਾ ਪਰਮਾ ਜ੍ਯੋਤੀਰੂਪਾ ਸਨਾਤਨੀ 2.5.
ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਸਦਾ ਲਈ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਹੋ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਜ੍ਜੀਵਨ੍ਮृਤਂ ਸਦਾ
ਤੁਾਡੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਦਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੂਕਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤਵਤ੍ਸਦਾ
ਤੁਾਡੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਦਾ ਗੂੰਗਾ ਤੇ ਪਾਗਲ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਧ ਬਿਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਹਿਮਚਨ੍ਦਨਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਕੁਮੁਦਾਮ੍ਭੋਜ ਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਤੁਸੀਂ ਹਿਮ, ਚੰਦਨ, ਚੰਬੇ ਦੀ ਫੁੱਲ, ਚੰਦ, ਕੁੰਦ ਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸੁਚਿੱਤ ਹੋ।
ਵਿਸਰ੍ਗਬਿਨ੍ਦੁਮਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਦਧਿष੍ਠਾਨਮੇਵ ਚ
ਤੁਸੀਂ ਵਿਸਰਗ ਤੇ ਬਿੰਦੂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੂਮਤ ਵਾਲੀ ਹੋ।
ਯਯਾ ਵਿਨਾऽਤ੍ਰ ਸਂਖ੍ਯਾਕृਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਤੇ
ਤੁਾਡੇ ਬਿਨਾ ਇੱਥੇ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਾ ਯਾ ਦੇਵੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਜੋ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਮੂਲ ਮਾਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮृਤਿਸ਼ਕ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਯਾਦਸ਼ਤ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਜੀਤਾ ਜਾਗਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਯਤ੍ਰ ਵੈ
ਜਿੱਥੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾऽऽਜਗਾਮ ਭਗਵਾਨਾਤ੍ਮਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸ ਚ ਤੁष੍ਟਾਵ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ 2.5.
ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਯਦਾऽਪ੍ਯਨਨ੍ਤਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਜ੍ਞਾਨਮੇਕਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸੂਝ ਪੁੱਛੀ,
ਤਦਾ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸਃ ਪੁਰਾਣਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਸਮਪृਚ੍ਛਤ ਵਾਲ੍ਮਿਕਿਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਦਾ ਚਕਾਰ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਰੇਣ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਉਹ ਗੁੱਝ ਬਣਾਈ।
ਪੁਰਾਣਸੂਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕृष੍ਣਕਲੋਦ੍ਭਵਃ ਤਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗੁੱਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮੇ ਵਿਅਾਸ ਨੇ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਵੈ ਵੇਦਭਾਗਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵੀ ਲਿਖੇ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦੌ ਵਿਭੁਃ
ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਲ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਦਧ੍ਯੌ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ ਉਵਾਚ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਤਦਰ੍ਥਂ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਦਿਵਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ।
ਅਧ੍ਯਾਪਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯੈਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਯੈਰਧੀਤਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ,
ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਪੂਜਿਤਾ ਚ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਮਨੁਮਾਨਵੈਃ 2.5.
ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਮਨੂ ਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਜਡੀਭੂਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੂਰਖ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ گردਨ ਨਿਵਾ ਲਈ।
ਤਦਾ ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਤ੍ਵਰੂਪਾ ਸਾ ਤੇਨਾਦृष੍ਟਾऽਪ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜੋਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਕृਤਂ ਵਾਣੀਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਯਃ ਸਂਯਤਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਵਾਣੀ ਦਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਮਹਾਮੂਰ੍ਖਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਚ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਮੰਦੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇਕ ਸਾਲ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ,
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਗਙ੍ਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਕਲਯਾ ਕਲਹਾਦ੍ਭਾਰਤੇ ਸਰਿਤ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਝਗੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਕਰਕੇ,
ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਪੁਣ੍ਯਜਨਨੀ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨੇਕੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸਾਕਾਰ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ ਤਪੋਰੂਪਾ ਤਪਸ੍ਯਾਕਾਰਰੂਪਿਣੀ
ਤਪਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਪ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸੂਰਤ ਹੈ।