ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਮਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ 2.4.
ਸੁਆਸਤੀਕ, ਚੀਨੀ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਅਖੰਡ ਦਾਣੇ,
ਘृਤਸੈਨ੍ਧਵਸਂਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਹਵਿष੍ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਘਿਉ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆੰਜਨ,
ਪਿष੍ਟਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪਕ੍ਵਰਮ੍ਭਾਫਲਸ੍ਯ ਚ
ਪੀਠੇ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠਾਈਆਂ, ਸੁਆਸਤੀਕ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਆੰਬ ਦਾ ਫਲ,
ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਤਦੁਦਕਂ ਕੇਸ਼ਰਂ ਮੂਲਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮ੍ ਕਾਲਦੇਸ਼ੋਦ੍ਭਵਂ ਪਕ੍ਵਫਲਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਨਾਰੀਅਲ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਕੇਸਰ, ਅਦਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੱਕੇ ਚਿੱਟੇ ਫਲ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਣ,
ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਂ ਚ ਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਚਨ੍ਦਨਮ੍ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਹੀਰਾਦਿਭੂषਣਮ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ,
ਯਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ,
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ,
ਸੁਪੂਜਿਤਾਂ ਸੁਰਗਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ
ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ,
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮੂਲੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਲ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕੁਝ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯੇषਾਂ ਸ੍ਯਾਦਿष੍ਟਦੇਵੀਯਂ ਤੇषਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਂ ਮੁਨੇ 2.4.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵੀ ਇਹ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾਈ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸਰ੍ਵੋਪਯੁਕ੍ਤਮੂਲਂ ਚ ਵੈਦਿਕਾष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪਰਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨਿਜਾਯਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਸਭ ਭੋਗਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਅੱਠ ਅੱਖਰੀ ਉੱਚਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਵਿਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਸ਼੍ਰੀੰ ਹ੍ਰੀੰ ਸਰਸਵਤਯੈ ਸਵਾਹਾ।
ਪੁਰਾ ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚੇਮਂ ਵਾਲ੍ਮੀਕਾਯ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ,
ਭृਗੁਰ੍ਦਦੌ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਯ ਪੁष੍ਕਰੇ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪਰ੍ਵਣਿ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤਾ,
ਭृਗਵੇ ਚ ਦਦੌ ਤੁष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕੋ ਦਦੌ ਮੇਰਾਵृष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਧੀਰਜੀ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਵਃ ਕਣਾਦਮੁਨਯੇ ਗੌਤਮਾਯ ਦਦੌ ਮੁਨੇ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਣਾਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਤੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਮুনি।
ਸ਼ੇषਃ ਪਾਣਿਨਯੇ ਚੈਵ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਪਾਣਿਨੀ ਨੂੰ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਜਪੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਚਾਰ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਵਚਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਰਾ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਵਚ ਸੁਣ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਜਨਕ ਸਰ੍ਵਪੂਜਕਪੂਜਿਤ ।। 2.4.
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਸਭ ਪੂਜਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਵਚਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਜਯਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਉਹ ਕਵਚ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਖਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੂਜਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਨਿੱਕਸ ਹੈ, ਸੁਣਣ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਉਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣੇਨ ਗੋਲੋਕੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ
ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਗੋਪਨੀਯਂ ਚ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਂ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖ ਵਾਂਗੂ।
ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਪਠਨਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਠਨਾਦ੍ਧਾਰਣਾਦ੍ਵਾਗ੍ਗ੍ਮੀ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲ੍ਮਿਕੀ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ ਵਾਲਾ ਵਲਮੀਕਿ ਮੁਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਣਾਦੋ ਗੌਤਮਃ ਕਣ੍ਵਃ ਪਾਣਿਨਿਃ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨਃ
ਕਣਾਦ, ਗੌਤਮ, ਕਣਵ, ਪਾਣਿਨੀ ਤੇ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨ,
ਧृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਵਿਭਾਗਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੰਡ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ਾਤਾਤਪਸ਼੍ਚ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਪਰਾਸ਼ਰਃ
ਸ਼ਾਤਾਤਪ, ਸੰਵਰਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰ,