ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮਨਵੋ ਨृਪਾ ਵਾ ਮਾਨਵਾਦਯਃ 2.4.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੂ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪੂਜੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਪੁष੍ਪਂ ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਕਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਚੰਦਨ ਆਦਿਕ,
ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਨ੍ਮਾਤੁਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾਵਿਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਗਤ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ,
ਮਾਘਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਰਮ੍ਭਦਿਨੇऽਪਿ ਚ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁੱਕਲ ਪੰਜਮੀ ਨੂੰ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ,
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਘਟਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਨਿੱਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਘੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ਂ ਚ ਦਿਨੇਸ਼ਂ ਚ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਗਣੇਸ਼, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸ਼ਿਵਾ,
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੇਨ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਬਾਹ੍ਯਘਟੇ ਬੁਧਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਬਾਹਰੀ ਘੜੇ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਪੂਜੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਯਦ੍ਯਦ੍ਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੋਗ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ,
ਨਵਨੀਤਂ ਦਧਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਲਾਜਾਂਸ਼੍ਚ ਤਿਲਲਡ੍ਡੁਕਾਨ੍
ਤਾਜਾ ਮੱਖਣ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਮੁਰਮੁਰੇ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਲੱਡੂ,
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਮਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ 2.4.
ਸੁਆਸਤੀਕ, ਚੀਨੀ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਅਖੰਡ ਦਾਣੇ,
ਘृਤਸੈਨ੍ਧਵਸਂਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਹਵਿष੍ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਘਿਉ, ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆੰਜਨ,
ਪਿष੍ਟਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪਕ੍ਵਰਮ੍ਭਾਫਲਸ੍ਯ ਚ
ਪੀਠੇ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠਾਈਆਂ, ਸੁਆਸਤੀਕ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਆੰਬ ਦਾ ਫਲ,
ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਤਦੁਦਕਂ ਕੇਸ਼ਰਂ ਮੂਲਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮ੍ ਕਾਲਦੇਸ਼ੋਦ੍ਭਵਂ ਪਕ੍ਵਫਲਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਨਾਰੀਅਲ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਕੇਸਰ, ਅਦਰਕ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੱਕੇ ਚਿੱਟੇ ਫਲ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਣ,
ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਂ ਚ ਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਚਨ੍ਦਨਮ੍ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਹੀਰਾਦਿਭੂषਣਮ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ,
ਯਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਧਿਆਨ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ,
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ,
ਸੁਪੂਜਿਤਾਂ ਸੁਰਗਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ
ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ,
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮੂਲੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਲ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕੁਝ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯੇषਾਂ ਸ੍ਯਾਦਿष੍ਟਦੇਵੀਯਂ ਤੇषਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਂ ਮੁਨੇ 2.4.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵੀ ਇਹ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾਈ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸਰ੍ਵੋਪਯੁਕ੍ਤਮੂਲਂ ਚ ਵੈਦਿਕਾष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪਰਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨਿਜਾਯਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਸਭ ਭੋਗਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਅੱਠ ਅੱਖਰੀ ਉੱਚਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਵਿਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਸ਼੍ਰੀੰ ਹ੍ਰੀੰ ਸਰਸਵਤਯੈ ਸਵਾਹਾ।
ਪੁਰਾ ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚੇਮਂ ਵਾਲ੍ਮੀਕਾਯ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ,
ਭृਗੁਰ੍ਦਦੌ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਯ ਪੁष੍ਕਰੇ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪਰ੍ਵਣਿ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤਾ,
ਭृਗਵੇ ਚ ਦਦੌ ਤੁष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕੋ ਦਦੌ ਮੇਰਾਵृष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਧੀਰਜੀ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਵਃ ਕਣਾਦਮੁਨਯੇ ਗੌਤਮਾਯ ਦਦੌ ਮੁਨੇ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਣਾਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਤੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਮুনি।
ਸ਼ੇषਃ ਪਾਣਿਨਯੇ ਚੈਵ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਪਾਣਿਨੀ ਨੂੰ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਜਪੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਚਾਰ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਵਚਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਰਾ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਵਚ ਸੁਣ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।