ਉਤ੍ਥਾਯ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ਼ਯਨਾਦ੍ਵਿਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਃ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਛੌਣੇ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸੀ, ਹੁਣ ਵਿਲਕੁਲ ਵਿਰਕਤ, ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਕਾਨ੍ਤਾ ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਸਤੀ
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਗੀ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਨੀਂਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੀ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਠ ਕੇ ਤੇ ਲੱਭਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ।
ਆਹਾਰਂ ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤਤ੍ਯਾਜ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ।
ਤਪਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਗਹ੍ਵਰੇ
ਉਹ ਮੁਨੀ ਗੰਧਮਾਦਨ ਦੇ ਗੁਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ਦੈਵੇਨ ਰਮ੍ਭਾ ਸ਼ृਂਗਾਰਲੋਲੁਪਾ
ਇਸ਼ਵਰੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਰੰਭਾ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਾ ਚ ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾ 4.30.
ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਰਮ੍ਭੋਵਾਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਠੋਰਂ ਰਹਸਿ ਭਜ ਮਾਂ ਸੁਖਦਾਯਿਕਾਮ੍
ਰੰਭਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਤਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਂ ਵਰੇषੁ ਵਰਃ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਵਰਾਰੋਹਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰਾ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਵਰ ਆਪ ਚੁਣ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਯਜ੍ਞਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਭੂਪਾਲਾ ਭਾਰਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਹੇਤੁਕਮ੍
ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤਨਯੋਰ੍ਯੁਗ੍ਮਮੂਰ੍ਵੋਰ੍ਮੇ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਮੁਖਪਂਕਜਮ੍
ਦੋਣੀ ਛਾਤੀਆਂ, ਪੱਟ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਮੁਖ-ਕਮਲ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਸਃ ਸੁਖਸਾਰਸ਼੍ਚ ਮੁਨੀਨਾਮਭਿਵਾਞ੍ਛਿਤਃ
ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮੂਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਾਨਵੋ ਵਾऽਪਿ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਵਾऽਥ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇ, ਗੰਧਰਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ,
ਰਹਸ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾਂ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਨ ਭਜੇਦ੍ਯੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ,
ਸਤ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਧਭਾਕ੍ਤਚ੍ਛਾਪੇਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਸੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋਪਸ੍ਥਿਤਾ ਤਂ ਯਥਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀ
ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਇਸਤਰੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਪਰਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਾਰਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀ 4.30.
ਪਤਿਤ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਜਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਆਰਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਪੁਂਸ਼੍ਚਲੀ ਹਿਂਸ੍ਰਜਨ੍ਤੁਭ੍ਯੋ ਨਵਘਾਤਿਭ੍ਯ ਏਵ ਚ
ਪਤਿਤ ਇਸਤਰੀ ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਤਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜ ਧ੍ਯਾਨਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵੇਦਂ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਿਆਨ ਛੱਡੋ; ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗੋ।
ਸ ਰਮ੍ਭਾਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਭਯਾਕੁਲਃ
ਰੰਭਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਲ ਉਵਾਚ ਕੁਲਧਰ੍ਮੋਚਿਤਂ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਦੇਵਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਚਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮੋऽਯਂ ਯੁਕ੍ਤਕਾਲੇ ਚ ਸ੍ਵਯੋषਿਤਿ ਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰਤ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਯੋ ਰਤਃ ਪਰਯੋषਿਤਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰਤ ਹੋਵੇ,
ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਚੋਪਸ੍ਥਿਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਗृਹਿਣਾ ਨ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ
ਉਪਸਥਿਤ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਸਥ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਗਦ੍ਵਿਧਾਤਾऽਪਿ ਨ ਵਿਰਕ੍ਤਃ ਕਲਤ੍ਰਵਾਨ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਰਚੀਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯੋ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ 4.30.
ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਭੁਵਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਸ਼ੋ ਯਸ੍ਯ ਜੀਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਨਿष੍ਫਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਯਸ਼ ਨਹੀਂ; ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਾਮੇਨ ਚ ਵृਦ੍ਧੇਨ ਮਯਾ ਕਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦਾ?
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੁਕੋਪਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਵਰਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਈ।
ਰਮ੍ਭੋਵਾਚ ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ਸਸ਼੍ਰੀਕਃ ਸੁਵੇषਃ ਸਂਮਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਰੰਭਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣੀ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।