ਗਚ੍ਛ ਪਾਰ੍ਵਤਿ ਕੈਲਾਸਂ ਸੁਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿ ਨਾ ਸਹ
ਪਾਰਵਤੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚ ਜਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜਾ।
ਭਵਿਤਾ ਕਲਯਾ ਜਨ੍ਮ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਵ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰਿ
ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸਭ ਲਈ ਇਕ ਅੰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਨਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਹਰਿਣਾ ਯੋਜਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਮਹੀਂ ਯਯੁਃ
ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ।
ਉਵਾਚ ਰਾਧਿਕਾਂ ਕृष੍ਣੋ ਵृषਭਾਨੁਗृਹਂ ਵ੍ਰਜ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਧਿਕਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਵ੍ਰਜ ਵਿਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ।'
ਅਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਥੁਰਾਂ ਵਸੁਦੇਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
'ਪਿਆਰੀ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਰਾਧਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਰਕ੍ਤਪਂਕਜਲੋਚਨਾ
ਰਾਧਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਵਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਥਾਯਂਸ੍ਥਾਯਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਯਾਂਤੀ ਗਤ੍ਵਾਗਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੁਕਦੀ ਤੇ ਚਲਦੀ, ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ।
ਪਪੌ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚਕੋਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨਿਮੇषਰਹਿਤਾ ਸਤੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਚਕੋਰਾ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਬਿਨਾ ਪਲਕ ਝਪਕਾਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਸਪ੍ਤਧਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀ 4.6.
ਫਿਰ ਪਰਮ ਇਸ਼ਵਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।
ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਗੋਪਿਕਾਨਾਂ ਚ ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਸ਼ਤਕੋਟਯਃ
ਫਿਰ ਗੋਪੀਆਂ ਆਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸੀ।
ਗੋਪਾਨਾਂ ਗੋਪਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸਮੂਹੈਃ ਸਹ ਰਾਧਿਕਾ
ਰਾਧਿਕਾ ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਯਸ੍ਯਾਭਿਰ੍ਗੋਪੀਭਿਃ ਸਹ ਸੁਂਦਰੀ
ਸੁੰਦਰ ਰਾਧਿਕਾ ਬਤੀ-ਦੋ ਜੋੜੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਹਰਿਣਾ ਯੋਜਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਂਦਗੋਕੁਲਮ੍
ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਥਾਂ ਤੇ ਉਹ ਨੰਦ ਦੇ ਗੋਕੁਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਮਹੀਂ ਗਤਾਯਾਂ ਰਾਧਾਯਾਂ ਗੋਪੀਭਿਃ ਸਹ ਗੋਪਕੈਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਗੋਪੀਆਂ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਈ,
ਸਂਭਾष੍ਯ ਗੋਪਾਨ੍ਗੋਪੀਸ਼੍ਚ ਨਿਯੋਜ੍ਯ ਸ੍ਵੀਯਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਸ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ਯਦਪਤ੍ਯਂ ਚ ਦੇਵਕੀਵਸੁਦੇਵਯੋਃ
ਜੋ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਕੀ ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸੀ,
ਸ਼ੇषਾਂਸ਼ਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਗਰ੍ਭਂ ਮਾਯਯਾऽऽਕृष੍ਯ ਗੋਕੁਲੇ
ਸੱਤਵਾਂ ਗਰਭ, ਜੋ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ, ਮਾਇਆ ਨੇ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਮृਤੇ ਮੁਨੌ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਰ੍ਯਥਾ ਨਰਃ
ਸ਼੍ਰੀਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਦੇਹ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋਇਆ।
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਪਿਪੇषੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਮੋਹਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ।
ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਹੀਨਂ ਤਚ੍ਛਰੀਰਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ, ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ।
ਦਗ੍ਧਂ ਲੋਹਿਤਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿ ਜ੍ਵਲਤਾ ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਖੂਨ, ਮਾਸ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਜਲਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ।
ਚਿਤਾਂ ਚਨ੍ਦਨਕਾष੍ਠੇਨ ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।
ਦਦੌ ਚਿਤਾਯਾਮਗ੍ਨਿਂ ਚ ਕਾष੍ਠਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਵੋਪਰਿ
ਉਸ ਨੇ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਲਾ ਕੇ ਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦ੍ਦੇਹੇ ਭਸ੍ਮਸਾਦ੍ਭੂਤੇ ਨੇਦੁਰ੍ਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਦਿਵਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਰਤ੍ਨਸਾਰਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਭਾਗ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰਥ ਆਈ।
ਪਾਰ੍षਦਪ੍ਰਵਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਦृਸ਼ੈਰ੍ਵਰੈਃ 4.30.
ਉਹ ਰਥ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਉੱਤਮ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਰਥਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਪਾਰ੍षਦਪ੍ਰਵਰਾ ਹਰੇਃ ।। ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਨਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰਾਧਿਕੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਹਰੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਧृਤਵਨ੍ਤਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਦੇਹਂ ਪ੍ਰਣਮਯ੍ਯ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।