ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਯੁਵਾ ਪੀਤਵਾਸਾਃ ਸ਼ਯਾਨੋ ਜਲਤਲ੍ਪਕੇ
ਕਾਲਾ, ਜਵਾਨ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਲਟਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਨ੍ਨਾਭਿਕਮਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਉਸਦੇ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ।
ਨਾਨ੍ਤਂ ਜਗਾਮ ਦਣ੍ਡਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਜਃ
ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ, ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਡੰਡੇ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਦਧ੍ਯੌ ਕृष੍ਣਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਯਾਨਂ ਜਲਤਲ੍ਪੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਪਿਣ੍ਡਮਾਵृਤੇ
ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਲਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਚਾਪਿ ਗੋਲੋਕਂ ਗੋਪਗੋਪੀਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਾਨਸਾਃ ਸਨਕਾਦਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤ, ਸਨਕ ਆਦਿਕ, ਹੋਏ।
ਬਭੂਵ ਪਾਤਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਵਾਮੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਭਿਪਦ੍ਮੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸਸਰ੍ਜ ਸਃ 2.3.
ਛੋਟੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਨਾਭੀ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਰਚਿਆ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਲੋਮਕੂਪੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮੇਵ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਮ-ਕੂਹ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਜੂਦ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਵਤ੍ਸ ਕृष੍ਣਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਧੁਨਾ ਪ੍ਰਕृਤੀਨਾਂ ਚ ਵ੍ਯਾਸਂ ਵਰ੍ਣਯ ਭੋ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।
ਕਸ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾ ਕृਤਾ ਕੇਨ ਕਥਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਕਾ ਸ਼ਿਤਾ
ਕਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ, ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਇਹ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ?
ਕਵਚਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਕਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਭਜਨ, ਸਤਿਕਾਰ, ਧਿਆਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ—
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵੈ ਸृष੍ਟਿਵਿਧੌ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਵਿਤਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਸੀਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਉਹ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਂਸ਼ਾਃ ਕਲਾ ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਾਸਾਂ ਚ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਰੂਪ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ—
ਵਾਣੀ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਗਙ੍ਗਾ षष੍ਠੀ ਮਙ੍ਗਲਚ ਣ੍ਡਿਕਾ
ਵਾਣੀ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਗੰਗਾ, ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਤੇ ਮੰਗਲਚੰਡੀਕਾ—
ਤੇਜਸਾ ਮਤ੍ਸਮਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪੇਣ ਚ ਗੁਣੇਨ ਚ
ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਵਰਗੀ ਹੀ ਚਮਕ, ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਮਾਸਾਂ ਚਰਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਅਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਗਾਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਧਾਯਾ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ 2.4.
ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ—
ਆਦੌ ਸਰਸ੍ਵਤੀਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਯਦਾ ਦੇਵੀ ਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ ਕृष੍ਣਯੋषਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ,
ਸ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦ੍ਭਾਵਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਮਾਤਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਯੁਵਾਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਮਤ੍ਸਮਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੀ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ—
ਕਾਮਦਂ ਕਾਮਿਨੀਨਾਂ ਚ ਤਾਸਾਂ ਤਂ ਕਾਮਪੂਰਕਮ੍
ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਤੇ ਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਸ੍ਥਾਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣ।
ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਬਲਵਾਨ੍ਵਾऽਪਿ ਤਤੋऽਨ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤਾऽਹਂ ਰਾਧਾਂ ਰਾਧਿਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਚ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਹिम्मਤ ਕਿਸ ਵਿਚ ਹੈ?