ਮਮ ਪ੍ਰਾਣੈਸ੍ਤਵ ਤਨੁਃ ਕੇਨ ਵਾ ਕਰੁਣਾ ਹਰੇ 4.6.
ਹੇ ਹਰੀ, ਕਿਸ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਦਾ ਹੈ?
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਤਿਵਿਧਾਃ ਸਂਤਿ ਪੁਰੁषਾ ਵਾ ਪੁਰੁष੍ਟੁਤ
ਕਿੰਨੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਰਦ ਹਨ, ਹੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ?
ਤਵ ਦੇਹਾਰ੍ਧਭਾਗੇਨ ਕੇਨ ਵਾऽਹਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ
ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਣੀ ਹਾਂ?
ਮਮਾਤ੍ਮਾ ਮਾਨਸਂ ਪ੍ਰਾਣਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ, ਮਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਅਤੋ ਨਿਮੇषਵਿਰਹਾਦਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਮਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਝਪਕਣ ਜਿਤਨੀ ਵੀ ਵਿੱਛੋੜੀ ਹੋਵੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸੁਰਸਂਸਦਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ—
ਕ੍ਰੋਡੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਕृष੍ਣੋ ਮੁਖਂ ਸਂਮृਜ੍ਯ ਵਾਸਸਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਪੂੰਝਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੋਗੀਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਜੋ ਵੱਡੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਆਧਾਰਾਧੇਯਯੋਃ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਂ ਪਸ਼੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੁੰਦਰੋ, ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਧੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵੇਖੋ।
ਫਲਾਧਾਰਂ ਚ ਪੁष੍ਪਂ ਚ ਪੁष੍ਪਾਧਾਰਂ ਚ ਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਫਲ ਆਧੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਆਧਾਰ ਹੈ; ਫੁੱਲ ਆਧੇ ਤੇ ਕਲੀ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਧਾਰੋ ऽਪ੍ਯਂਕੁਰਸ਼੍ਚ ਜੀਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ 4.6.
ਵ੍ਰੱਖ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅੰਕੁਰ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ੇषੋ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਧਾਰਃ ਸ਼ੇषਾਧਾਰੋ ਹਿ ਕਚ੍ਛਪਃ
ਸ਼ੇਸ਼ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਕਛੂਆ ਸ਼ੇਸ਼ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਮਮਾਧਾਰਸ੍ਵਰੂਪਾ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਆਧਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਵਰੂਪਾऽਸਿ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾऽऽਧਾਰਰੂਪਿਣੀ
ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ ਰੂਪਣੀ ਹੈਂ।
ਪੁਰੁषਾਦ੍ਵੀਰ੍ਯਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਸਨ੍ਤਤਿਰੇਵ ਚ
ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਵੀਰਯ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੀਰਯ ਤੋਂ ਵੰਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਦੇਹੇਨ ਕ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਚ ਕ੍ਵ ਸ਼ਰੀਰਂ ਵਿਨਾऽऽਤ੍ਮਨਾ
ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਆਤਮਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤੇ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਨ ਕੁਤ੍ਰਾਪ੍ਯਾਵਯੋਰ੍ਭੇਦੋ ਰਾਧੇ ਸਂਸਾਰਬੀਜਯੋਃ
ਰਾਧੇ, ਸਾਂਸਾਰ ਦੇ ਦੋ ਬੀਜਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੇ ਚ ਧਾਵਲ੍ਯਂ ਦਾਹਿਕਾ ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਦੂਧ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਪਣ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਹੈ,
ਧਾਵਲ੍ਯਦੁਗ੍ਧਯੋਰੈਕ੍ਯਂ ਦਾਹਿਕਾਨਲਯੋਰ੍ਯਥਾ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟਾ ਪਣ ਤੇ ਦੂਧ, ਤੇ ਤਾਪ ਤੇ ਅੱਗ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹਨ।
ਮਯਾ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਜੀਵਾ ਚਾਦृਸ਼੍ਯੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ
ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਤੂੰ ਨਿਰਜੀਵ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹਾਂ।
ਵਿਨਾ ਮृਦਾ ਘਟਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯਥਾ ਨਾਲਂ ਕੁਲਾਲਕਃ 4.6.
ਜਿਵੇਂ ਕੁੰਨ੍ਹਾ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘੜਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ,
ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਦੀਵੀ ਹੈਂ।
ਮਮ ਪ੍ਰਾਣਸਮਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਣੀ ਚ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਵਾਣੀ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀਆਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
ਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਇਮੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਾ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਾਧਿਕੇ
ਰਾਧਿਕਾ, ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ,
ਤ੍ਯਜਾਸ਼੍ਰੁਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਧੇ ਭ੍ਰਾਂਤਿਂ ਚ ਨਿष੍ਫਲਾਂ ਸਤਿ
ਰਾਧੇ, ਆਪਣਾ ਰੋਣਾ ਛੱਡ ਦੇ ਤੇ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਭੁਲਾਵਾ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।
ਕਲਾਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜਠਰੇ ਮਾਸਾਨਾਂ ਨਵ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੋਹਣੀਏ, ਕਲਾਵਤੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਰਹੇਗੀ।
ਦਸ਼ਮੇ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤ੍ਵਮਾਵਿਰ੍ਭਵ ਭੂਤਲੇ
ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਵਾਯੁਨਿਃਸਾਰਣੇ ਕਾਲੇ ਕਲਾਵਤ੍ਯਾਃ ਸਮੀਪਤਃ
ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਕਲਾਵਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ—
ਅਯੋਨਿਸਂਭਵਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਭਵਿਤਾ ਗੋਕੁਲੇ ਸਤਿ
ਤੂੰ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਣਮ ਲਵੇਗੀ, ਪਰ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਭੂਮਿਸਂਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਂ ਮਾਂ ਗੋਕੁਲੇ ਪ੍ਰਾਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਲੈ ਆਵੇਗੀ।