ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਵਾਰਾਹਪਾਦ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਰਾਹ ਤੇ ਪਦਮ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਪ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਕਲਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍
ਸਤਯੁਗ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ—ਇਹ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਯੁਗਾਨਾਮੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਇਕ ਮਨਵੰਤਰ ਇਕੱਤਰ੍ਹੀ (ਇਕਹੱਤਰ) ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ षष੍ਟ੍ਯਧਿਕੈਰ੍ਦਿਨੈਰ੍ਵਰ੍षਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਐਸੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਨ੍ਨਿਮੇषਕਾਲਸ੍ਤੁ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕਲ੍ਪਾ ਬਹੁਤਰਾਸ੍ਤੇ ਸਂਵਰ੍ਤਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ 1.5.
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਕਲਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਆਦਿਕ ਚੱਕਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਦਿਨੇਨੈਵ ਸ ਕਲ੍ਪਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੀ ਕਲਪ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਵਾਰਾਹਪਾਦ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਕਲ੍ਪਾ ਨਿਰੂਪਿਤਾਃ
ਤਿੰਨ ਕਲਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਰਾਹਾ ਅਤੇ ਪਦਮਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਚ ਮੇਦਿਨੀਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।
ਵਾਰਾਹੇ ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਲੁਪ੍ਤਾਂ ਮਗ੍ਨਾਂ ਰਸਾਤਲਾਤ੍
ਵਾਰਾਹਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਜੋ ਲੁਕ ਗਈ ਸੀ।
ਪਾਦ੍ਮੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਭਿਪਦ੍ਮੇ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਪਦਮਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਨਮੁਕ੍ਤਂ ਸृष੍ਟਿਨਿਰੂਪਣੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ।
ਏਤਾਨ੍ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸੌ ਸੁਰਮ੍ਯਂ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੇ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਰਮ੍ਯਾਣਾਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇऽਤੀਵ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਮਨੋਹਰ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਙ੍ਕੁਮੈਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ 1.5.
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰਗ੍ਰਨ੍ਥਿਯੁਕ੍ਤਂ ਨਵਚਨ੍ਦਨਪਲ੍ਲਵੈਃ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਢਾਂ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਸਾਰਨਿਰ੍ਮਾਣਮਣ੍ਡਪਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਭਿਃ
ਤੀਨ ਕਰੋੜ ਮੰਡਪ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ।
ਸ਼ृਂਗਾਰਾਰ੍ਹਭੋਗਵਸ੍ਤੁਸਮੂਹਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਭੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਲਈ ਯੋਗ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਮੁਵਾਸ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਸਿਆ।
ਆਵਿਰ੍ਬਭੂਵ ਕਨ੍ਯੈਕਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਰਾਸੇ ਸਂਭੂਯ ਗੋਲੋਕੇ ਸਾ ਦਧਾਵ ਹਰੇਃ ਪੁਰਃ
ਰਾਸ ਵਿੱਚ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੌੜੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ।
ਦੇਵੀ षੋਡਸ਼ਵਰ੍षੀਯਾ ਨਵਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾ
ਦੇਵੀ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਸੁਕੋਮਲਾਂਗੀ ਲਲਿਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀषੁ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਸੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਹਨ।
ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਜਿਤਾ ਰਕ੍ਤਸੁਨ੍ਦਰੋष੍ਠਾ ਧਰਾਵਰਾ 1.5.
ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਬੰਧੁਜੀਵ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਲਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰਤ੍ਪਾਰ੍ਵਣਕੋਟੀਨ੍ਦੁਸ਼ੋਭਾਮृष੍ਟਸ਼ੁਭਾਨਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸਰਤ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਾਵਨ ਹੈ।
ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਚਞ੍ਚੁਵਿਜਿਤਚਾਰੁਨਾਸਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਚੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਦਧਤੀ ਚਾਰੁਕਰ੍ਣੇ ਚ ਰਤ੍ਨਾਭਰਣਭੂषਿਤੇ
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਕੰਨ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹੈ, ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਿਨ੍ਦੂਰਬਿਨ੍ਦੁਸਂਯੁਕ੍ਤਸੁਕਪੋਲਾ ਮਨੋਹਰਾ
ਉਸ ਦੇ ਗਲਾਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਦੀ ਬਿੰਦੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਮੋਹਕ ਹੈ।