ਸੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾਮ੍
ਉਹ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉੱਚੇ ਸਿਨਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਸੁਦਤੀਂ ਕੋਮਲਾਂਗੀਂ ਚ ਨਵਯੌਵਨਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਸੋਹਣੇ, ਅੰਗ ਨਰਮ ਤੇ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਕਸ੍ਤੂਰੀਬਿਨ੍ਦੁਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਧਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਬਿਨ੍ਦੁਨਾ 2.58.
ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਟਿਕਾ ਤੇ ਥੱਲੇ ਚੰਦਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਵਾਯੁਨਾऽਧੋਵਸ੍ਤ੍ਰਹੀਨਾਂ ਸਕਾਮਾਂ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਮ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹੇਠਲੇ ਕੱਪੜੇ ਉਡ ਗਏ, ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਨਮ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂ ਚ ਲਜ੍ਜਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍
ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੁੰਹ ਝੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਚੰਨ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਮਥਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਲਜ੍ਜਾਂ ਜਹੌ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਆਪਣੀ ਲੱਜਾ ਛੱਡ ਬੈਠਿਆ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਸੁਵਿਦਗ੍ਧੇ ਵਿਦਗ੍ਧਾਨਾਂ ਮਨੋ ਹਰਸਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਤੁਰ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਚਤੁਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ।
ਨਿषੇਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਜਨ੍ਮਸਹਸ੍ਰੇ ਕਾਮਸਾਗਰੇ
ਕਾਮ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮ ਤੇਰੇ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹਾਂ।
ਅਹੋ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਵਿਦਗ੍ਧੇਨ ਵੇਧਸਾ
ਹਾਏ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਿਨਾ ਸਮਝ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰ ਗਏ।
ਕਿਂ ਵਾ ਸੁਖਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮਵਿਜ੍ਞੇषੁ ਸਮਾਗਮੇ
ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਾਮੇਨ ਕਾਮਿਨੀ ਤ੍ਵਂ ਚ ਦਗ੍ਧਾऽਸਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰਿ
ਇਸ਼ਵਰੀਏ, ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚੋਂ ਸੜ ਗਈ ਹੈਂ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋਇਆ।
ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ ਵृਥਾ ਯਾਤਿ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਨਵਯੌਵਨਮ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਕੀਮਤੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਪਸ੍ਯਾਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਮਾਤ੍ਮਾਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ 2.58.
ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਚਿਰਾਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਰਸਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਂ ਨਿष੍ਕਾਮਂ ਕਾਮਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਤੂੰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਸ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।
ਅਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਨ੍ਮਨਃਕਾਮੋ ਭਿਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵਦ੍ਭਰ੍ਤੁਰੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਪਰ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਵਲ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਸਨ੍ਤੀਪੁष੍ਪਤਲ੍ਪੇ ਚ ਗਨ੍ਧਚਨ੍ਦਨ ਚਰ੍ਚਿਤੇ
ਵਸੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਛੋਣੇ 'ਤੇ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ,
ਸੁਗਨ੍ਧ੍ਯੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲਕੁਸੁਮੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਚਨ੍ਦਨੇ ਵਨੇ
ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ, ਇਕੱਲੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ,
ਚਨ੍ਦਨੇ ਚਮ੍ਪਕਵਨੇ ਸ਼ੀਤਚਮ੍ਪਕਵਾਯੁਨਾ
ਚੰਦਨ ਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਠੰਡੀ ਚੰਪਾ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ,
ਤਾਰੋਵਾਚ ਅਤ੍ਰੇਰਭਾਗ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਨਮ੍
ਤਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸੂਯਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਬਲੀ
ਅਰੇ! ਰਾਜਸੂਯ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ।
ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਸੋऽਸ਼ੁਚਿਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ ।। ਨ ਕਰ੍ਮਫਲਭਾਕ੍ਪਾਪੀ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਰ੍ਵਤਃ 2.58.
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਧ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤੀਤ੍ਵਂ ਮੇ ਨਾਸ਼ਯਸਿ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਗ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਤਿਵਰਤਾ ਭੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਦਰ੍ਪਹਾ ਕृष੍ਣੋ ਦਰ੍ਪਂ ਤੇ ਨਿਹਨਿष੍ਯਤਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਤੋੜੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਰਕਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਰੁਰੋਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਚੀ ਤਾਰਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਕਾਸ਼ਂ ਪਵਨਂ ਧਰਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ—
ਤਾਰਕਾਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਭੀਤਃ ਸ ਚੁਕੋਪ ਹ
ਤਾਰਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਰਥਂ ਚ ਚਾਲਯਾਮਾਸ ਮਨੋਯਾਯੀ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਰਥ ਚਲਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣਾ ਸੀ।
ਵਿਸ੍ਪਨ੍ਦਕੇ ਸੁਰਵਨੇ ਚਨ੍ਦਨੇ ਪੁष੍ਪਭਦ੍ਰਕੇ
ਵਿਸਪੰਦਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਭਦ੍ਰਕ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ,
ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਪੁष੍ਪਤਲ੍ਪੇ ਚ ਪੁष੍ਪਚਨ੍ਦਨਵਾਯੁਨਾ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਚੌਕੀ ਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ,
ਸ਼ੈਲੇ ਸ਼ੈਲੇ ਨਦੇ ਨਦ੍ਯਾਂ ਸ਼ृਂਗਾਰਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋਸ੍ਤਯੋਃ
ਹਰ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਹਰ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਖੇਡ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।