ਦੇਵਾ ਨ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਸਮੂਹੇਨ ਯਯਾ ਵਿਨਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽऽਨਨ੍ਦੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਆਨੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਲਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਨਿਖਿਲੇषੁ ਚ
ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਕृष੍ਣਜੀਵਨਰੂਪਾ ਯਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਰਮਾਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਰੁਦਤੀਮਭਿਮਾਨੇਨ ਮਾਨਿਨੀਂ ਮਾਨਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਭਾਰਤ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਚ ਯਯੌ ਹਰਿਃ
ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇ।'
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵ ਹ 2.22.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਤਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਚ ਨਾਰਦ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੰਗਾ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਵृਨ੍ਦਾਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੀਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਂਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਨ੍ਨਾਮਾष੍ਟਕਂ ਚੈਤ ਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਾਮਾਰ੍ਥਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਅੱਠ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਨਾਮ ਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੀਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਜਨ੍ਮ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਮ੍
ਉਸ ਦਿਨ, ਜੋ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਵਿष੍ਣਵੇ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਚ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਾਹੀਨੋ ਲਭੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰੋਗੀ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗਾਦ੍ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਰੋਗੀ ਆਪਣੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੜੇ ਹੋਏ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਪ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਧ੍ਯਾਨਪੂਜਾਵਿਧਿਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣ।
ਯਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਵਾਹਨਂ ਵਿਨਾ 2.22.
ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜ, ਭਾਵੇਂ ਆਵਾਹਨ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਤੁਲਸੀਂ ਪੁष੍ਪਸਾਰਾਂ ਚ ਸਤੀਂ ਪੂਜ੍ਯਾਂ ਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਤੁਲਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪੇषੁ ਤੁਲਨਾਪ੍ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਸੀਦ੍ਦੇਵੀषੁ ਵਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮুনি, ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸ਼ਿਰੋਧਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੀਪ੍ਸਿਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਾਵਨੀਮ੍
ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬਣਨ ਲਈ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਇਤਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਣਮੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਥਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮੇਧਸੋ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਾਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੈਧਾ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਕਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮੇਧਸੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਮਹਿਲਾ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਧਾ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਸਖ੍ਯਂ ਬਭੂਵ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਭੋ ਨृਪਵੈਸ਼੍ਯਯੋਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਸੀ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸੂਯਂ ਦ੍ਵਿਜਰਾਜੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਗੁਰੁਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਚ ਤਾਰਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਭੂਚ੍ਚ ਬੁਧਃ ਸੁਤਃ
ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧ ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਹੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵੇਦਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਵੇਦ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਤਾਰਾਂ ਸੁਰਗੁਰੋਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਂ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤਾਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਪਤੀਵਰਤਾ ਸੀ।