ਕੇਨ ਪੂਜ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਤਾ ਕੇਨ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਥਮਤੋ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਕਥਾਂ ਕਥਿਤੁਮਾਰੇਭੇ ਪੁਣ੍ਯਰੂਪਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਰਮਾਸਮਾਂ ਤਾਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਂ ਚਕਾਰ ਗੌਰਵੇਣ ਚ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸੇਹੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਗਂਗਾ ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਵਸਂਗਮਮ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਿਆ।
ਸਾ ਤਾਂ ਜਘਾਨ ਕਲਹੇ ਮਾਨਿਨੀ ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਹ ਮਾਣੀ ਹੋਈ ਨੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਜ੍ਞਾਨਿਨੀ ਸਿਦ੍ਧਯੋਗਿਨੀ
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪੂਰਨ ਜੋਗੀਣੀ ਸੀ।
ਹਰਿਰ੍ਨ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁਲਸੀਂ ਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਜਦ ਤુલਸੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਤੁਲਸੀਂ ਸਤੀਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਮਾਯਾਕਾਮਵਾਣੀਬੀਜਪੂਰ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ 2.22.
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਾਇਆ, ਕਾਮ ਤੇ ਵਾਣੀ ਦੇ ਬੀਜ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦਸ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ।
ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਕ੍ਲੀਂ ਐਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਂ ਲਭੇਨ੍ਨਰਃ
ਸ਼੍ਰੀਂ, ਹ੍ਰੀਂ, ਕ੍ਲੀੰ, ਐਂ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਵਨ ਲਈ ਸ੍ਵਾਹਾ—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਘृਤਦੀਪੇਨ ਧੂਪੇਨ ਸਿਨ੍ਦੁਰਚਨ੍ਦਨੇਨ ਚ
ਘਿਉ ਦੀ ਦੀਵਾ, ਧੂਪ, ਸਿੰਧੂਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ।
ਹਰਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟਾ ਸਾ ਚਾਵਿਰ੍ਭੂਯ ਮਹੀਰੁਹਾਤ੍
ਹਰੀ ਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਵਰਂ ਤਸ੍ਯੈ ਦਦੌ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਗਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਾਂ ਧਾਰਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸੁਰਾਦਯਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਗੇ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾ।'
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਹਰਿਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤੁष੍ਟਾਵ ਤੁਲਸੀਂ ਵਿਰਹਾਤੁਰਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹਰੀ ਨੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।'
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਸ੍ਤੇਨ ਵृਨ੍ਦਾਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਾਂ ਭਜਾ ਮ੍ਯਹਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਆਪ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'
ਪੁਰਾ ਬਭੂਵ ਯਾ ਦੇਵੀ ਹ੍ਯਾਦੌ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਸੀ।
ਅਸਂਖ੍ਯੇषੁ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ ਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ 2.22.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਣਗਿਣਤ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਯਯਾ ਸਦਾ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਸਾਰ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾ ਨ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਸਮੂਹੇਨ ਯਯਾ ਵਿਨਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਦੇਵਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽऽਨਨ੍ਦੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਆਨੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਲਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਨਿਖਿਲੇषੁ ਚ
ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਕृष੍ਣਜੀਵਨਰੂਪਾ ਯਾ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਰਮਾਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਰੁਦਤੀਮਭਿਮਾਨੇਨ ਮਾਨਿਨੀਂ ਮਾਨਪੂਜਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਭਾਰਤ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਾਲਯਂ ਚ ਯਯੌ ਹਰਿਃ
ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਰਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਪੂਜ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇ।'
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਰੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਬਭੂਵ ਹ 2.22.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਤਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਚ ਨਾਰਦ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੰਗਾ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ, ਹੇ ਨਾਰਦ।