ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਨਿਪਤ੍ਯ ਚਰਣੇ ਹਰੇਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੁਚੱਜੀ ਔਰਤ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਰੁਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾਮਯਸਾਗਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਪਿਘਲ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ਼੍ਚ ਚਕਾਰ ਸੁਚਿਰਂ ਤਪਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਕਾਮਿਨੀਂ ਕਾਮੀ ਵਿਜਹਾਰ ਚ ਤਤ੍ਫਲਾਤ੍ 2.21.
ਉਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਤਾ।
ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਹਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਯਂ ਤਨੁਰ੍ਨਦੀਰੂਪਾ ਗਣ੍ਡਕੀਤਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਦੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਗੰਡਕੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਵ ਕੇਸ਼ਸਮੂਹਾਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਤੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਣ।
ਤ੍ਰਿਲੋਕੇषੁ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇਵਪੂਜਨੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ,
ਗੋਲੋਕੇ ਵਿਰਜਾਤੀਰੇ ਰਾਸੇ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਭੁਵਿ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਵਿਰਜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਸ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ,
ਮਾਧਵੀਕੇਤਕੀਕੁਨ੍ਦਮਲ੍ਲਿਕਾਮਾਲਤੀਵਨੇ
ਮਾਧਵੀ, ਕੇਤਕੀ, ਕੁੰਦ, ਮੱਲਿਕਾ ਤੇ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ,
ਤੁਲਸੀਤਰੁਮੂਲੇ ਚ ਪੁਣ੍ਯਦੇਸ਼ੇ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦੇ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ,
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸਮਧਿष੍ਠਾਨਮੇਵ ਚ
ਉਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ 2.21.
ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਸੁਧਾਘਟਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਾ ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨ ਭਵੇਦ੍ਧਰੇਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਘੜੇ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਨੂੰ ਐਸਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ।
ਗਵਾਮਯੁਤਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ
ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਤੋਯਂ ਚ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਚ ਯੋ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ—
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤੁਲਸੀ ਤੋਯਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤੁਲਸੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਾਂ ਚ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੁਲਸੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਂ ਸ੍ਵਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਦੇਹੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੁਲਸੀ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਕਾष੍ਠਨਿਰ੍ਮਾਣਮਾਲਾਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਂ ਸ੍ਵਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੀਕਾਰਂ ਯੋ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੁਲਸੀ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਕਰੋਤਿ ਮਿਥ੍ਯਾਸ਼ਪਥਂ ਤੁਲਸ੍ਯਾ ਯੋ ਹਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੁਲਸੀ ਉੱਤੇ ਝੂਠੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਤੋਯਕਣਿਕਾਂ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਚ ਯੋ ਲਭੇਤ੍ 2.21.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਮਮਾਯਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਰਵਿਸਂਕ੍ਰਮੇ
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਅਮਾਵੱਸ, ਦਸਵੀਂ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤ ਵੇਲੇ—
ਆਸ਼ੌਚੇऽਸ਼ੁਚਿਕਾਲੇ ਵਾ ਰਾਤ੍ਰਿਵਾਸਾਨ੍ਵਿਤੇ ਨਰਾਃ
ਅਸ਼ੁੱਧੀ, ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ—
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਸਤਿ
ਜੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਾਫ ਹੋਣ ਪਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹੋਣ—
ਭੂਗਤਂ ਤੋਯਪਤਿਤਂ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸਤਿ
ਜੇ ਤੁਲਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਯਾ ਗੋਲੋਕੇ ਚ ਨਿਰਾਮਯੇ ।। ਕृष੍ਣੇਨ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਰਹਸਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਜੋ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਗੁਪਤ ਖੇਡ ਕਰੇਗੀ।
ਨਦ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਭਾਰਤੇ ਚ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਜੋ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—