ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਰਥਾਦ੍ਦੇਵੋ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨਂ ਯਯੌ
ਦੇਵਤਾ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪੁਰਤਃ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤਾ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਾ
ਜਦ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਆਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾ ਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਕਾਮੁਕੀ
ਉਸ ਪ੍ਰੇਮਲ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਉਹਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ 2.21.
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਏ।
ਸਸ੍ਮਿਤਾ ਸਕਟਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਸਕਾਮਾ ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਾ
ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਤਿਰਛੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਛਾਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਤੁਲਸ੍ਯੁਵਾਚ ਕਥਂ ਬਭੂਵ ਵਿਜਯਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृਪਾਨਿਧੇ
ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ।
ਤੁਲਸੀਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਕਮਲਾਪਤਿਃ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਮਲਾ ਦੇ ਪਤੀ ਹੱਸ ਪਏ।
ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਰੁਵਾਚ ਨਾਸ਼ੋ ਬਭੂਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਕਾਮਿਨਿ
ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੋਹਣੀਏ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਸ੍ਵਯਮਾਵਯੋਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ।
ਮਯਾऽऽਗਤਂ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸ਼ਿਵੋ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰੇਮੇ ਰਮਾਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਯਾ ਸਹ ਨਾਰਦ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਕਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਉਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਤੀ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਰਸ ਕਰਿਆ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?'
ਤੁਲਸ੍ਯੁਵਾਚ
ਤੁਲਸੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਦੂਰੀਕृਤਂ ਮਤ੍ਸਤੀਤ੍ਵਮਥਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਪਾਮਹੇ
ਮੇਰੀ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਜਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿਆਂ।
ਦਧਾਰ ਲੀਲਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ੍ਵਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍ ਨਵੀਨਨੀਰਦ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼ਰਤ੍ਪਙ੍ਕਜਲੋਚਨਮ੍ ।। 2.21.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਕੋਟਿਕਨ੍ਦਰ੍ਪਲੀਲਾਭਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਕਰੋੜ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਵਰਗੀ ਮੋਹਕਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਮਿਨੀ ਕਾਮਾਨ੍ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਲੀਲਯਾ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਔਰਤ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਹੇ ਨਾਥ ਤੇ ਦਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾषਾਣ ਸਦृਸ਼ਸ੍ਯ ਚ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਇਆ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹੈਂ।
ਪਾषਾਣਸਦृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਦਯਾਹੀਨੋ ਯਤਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਤੂੰ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਤੇ ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਾਲਕ।
ਯੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਦਯਾਸਿਨ੍ਧੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤੇ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਖਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਪਰਵ੍ਯਥਾਮ੍
ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਨਿਪਤ੍ਯ ਚਰਣੇ ਹਰੇਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੁਚੱਜੀ ਔਰਤ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਰੁਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾਮਯਸਾਗਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਪਿਘਲ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥੇ ਸ਼ਙ੍ਖਚੂਡਸ਼੍ਚ ਚਕਾਰ ਸੁਚਿਰਂ ਤਪਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੰਖਚੂੜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਕਾਮਿਨੀਂ ਕਾਮੀ ਵਿਜਹਾਰ ਚ ਤਤ੍ਫਲਾਤ੍ 2.21.
ਉਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਤਾ।
ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਹਂ ਵਿਧਾਯ ਚ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਯਂ ਤਨੁਰ੍ਨਦੀਰੂਪਾ ਗਣ੍ਡਕੀਤਿ ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਦੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਗੰਡਕੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਵ ਕੇਸ਼ਸਮੂਹਾਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਤੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਬਣ ਜਾਣ।
ਤ੍ਰਿਲੋਕੇषੁ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇਵਪੂਜਨੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ,
ਗੋਲੋਕੇ ਵਿਰਜਾਤੀਰੇ ਰਾਸੇ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਭੁਵਿ
ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਵਿਰਜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਸ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ,