ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗਂਗਾਪਦ੍ਯੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਗੰਗਾ ਬਾਰੇ ਇਕਵੀਹ ਪਦਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਇਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋ ਹਿ ਪਠੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਯਾਹੀਨੋ ਲਭੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਜੀਵਣ ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਪष੍ਟਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸੁਯਸ਼ਾ ਮੂਰ੍ਖੋ ਭਵਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਜਤ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖ਼ਿਆਤਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੂਰਖ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਂ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਾਮ ਤਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਯਤ੍ਰ ਨष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰਾਃ ।। 2.10.
ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਲੁਕ ਗਏ ਸਨ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਤੇ ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਯੁਨਾ
ਗੰਗਾ ਦੀ ਹਵਾ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲਦੀ ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਙ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਚ ਗਤਾਯਾਂ ਚ ਰਾਧਾਯਾਂ ਕਿਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਜੀ ਪਿਘਲ ਗਈ, ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਜਨਾ ਯੇ ਯੇ ਤੇ ਚ ਕਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰੁਦ੍ਯਮਮ੍
ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ?
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਕृष੍ਣਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਤਾਂ ਰਾਧਾਮਵਸਦ੍ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਰਾਧਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਕृष੍ਣੇਨ ਪੂਜਿਤਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯਾਦृਤਮਾਨਸਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਦਬ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਰਾਧਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਕृष੍ਣ ਸਂਗੀਤਂ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਜੀ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।
ਤੁष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਮਹਾਰਤ੍ਨਾਢ੍ਯਮਾਲਿਕਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਕृष੍ਣਃ ਕੌਸ੍ਤੁਭਰਤ੍ਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵ ਰਤ੍ਨਾਤ੍ਪਰਂ ਵਰਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਉਪਹਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚ ਭਗਵਨ੍ਵਨਮਾਲਾਂ ਮਨੋਹਰਾਮ੍ 2.10.
ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਵਨਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਭਗਵਤੀ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਵਿਸ਼ਨੁਮਾਇਆ, ਜੋ ਭਗਵਤੀ ਹੈ, ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਸਰਬ-ਸਰਵਰਾ ਹੈ,
ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਂ ਚ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਯਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਂ ਭਵੇ
ਧਰਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋ ਮੁਹੁਃ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਜੀ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ,
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪੁਃ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਿਤ੍ਰਪੁਤ੍ਤਲਿਕਾ ਯਥਾ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰੰਗੀਨ ਗੁੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਸ੍ਥਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਲਾਕੀਰ੍ਣਂ ਹੀਨਰਾਧਾਹਰਿਂ ਤਥਾ
ਸਾਰੀ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਰਾਧਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦੋਵੇਂ ਗਾਇਬ ਸਨ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਧਾਤਾ ਬੁਬੁਧੇ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦਭੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਧਾਤਾ ਨੇ ਸਾਰਾ ਮਨਚਾਹਾ ਭੇਦ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਾਗ੍ਬਭੂਵਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾऽਹਮਿਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਾ
ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਮਨਵੋ ਮਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਵੈष੍ਣਵਾਃ 2.10.
ਸਾਰੇ ਮਨੂ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਹਨ,
ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚ ਸੁਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਯੂਯਂ ਯਦਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਰੂਪ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ,
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਜ੍ਞਾਂ ਕੁਰੁ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ
ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਹੁਕਮ ਕਰ।
ਅਪੂਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਨਿਕਰੈਃ ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦੈਃ
ਅਜਿਹੇ ਅਨੋਖੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਥਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਕਵਚਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਨੇਨ ਗੋਪਯ
ਮੇਰਾ ਮੰਤਰ, ਕਵਚ ਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।