ਯਾ ਜਨ੍ਮਸृष੍ਟੇਰਾਦੌ ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ,
ਗੋਪੈਰ੍ਗੋਪੀਭਿਰਾਕੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ੁਭੇ ਰਾਧਾਮਹੋਤ੍ਸਵੇ
ਜਿੱਥੇ ਗੋਪ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਰਾਧਾ ਦੇ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਕੋਟਿਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼ਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਉਹ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸੀ।
षष੍ਟਿਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਤਤੋ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ
ਫਿਰ, ਸਾਠ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਵਿਂਸ਼ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਤਤੋ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ
ਫਿਰ, ਵੀਹ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਗੁਣਾ ਤਤਃ 2.10.
ਫਿਰ, ਤੀਹ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
षਡ੍ਯੋਜਨਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਛੇ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਰ੍ਸ੍ਤਾਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ षਡ੍ਗੁਣਿਤਾ ਤਤਃ
ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਯੋਜਨੈष੍षष੍ਟਿਸਾਹਸ੍ਰੈਰ੍ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਲਕ੍ਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ षਙ੍ਗੁਣਿਤਾ ਤਤਃ
ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਛੇ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਦਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ੈ ਰ੍ਯੋਜਨੈਰ੍ਯਾ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਦਸ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵਧੀ।
ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾ ਯਾ ਚ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਚੌੜੀ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਯੋਜਨਾऽऽਯਾਮੇ ਦੈਰ੍ਘ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਗੁਣਾ ਤਤਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਤੇ ਸੱਤ ਗੁਣਾ ਵਧ ਚੌੜੀ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲੇ ਯਾ ਭੋਗਵਤੀ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਦਸ਼ਯੋਜਨਾ
ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭੋਗਵਤੀ ਨਦੀ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ੈਕਮਾਤ੍ਰਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ 2.10.
ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਕੋਸ ਚੌੜੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸਤ੍ਯੇ ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਰ੍ਣਾ ਚ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਿਨ੍ਦੁਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੂਧ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀ ਸੀ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੰਨਣੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਜਲਪ੍ਰਭਾ ਕਲੌ ਯਾ ਚ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੁਲਃ ਪੁਰਾਣੇ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੋਯਕਣਿਕਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਪਾਪਿਨਾਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹ
ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ, ਇਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਦਾ ਛੂਹਾ ਵੀ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗਂਗਾਪਦ੍ਯੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਗੰਗਾ ਬਾਰੇ ਇਕਵੀਹ ਪਦਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਇਥੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੋ ਹਿ ਪਠੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਯਾਹੀਨੋ ਲਭੇਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਜੀਵਣ ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਪष੍ਟਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸੁਯਸ਼ਾ ਮੂਰ੍ਖੋ ਭਵਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਜਤ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਖ਼ਿਆਤਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੂਰਖ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਂ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਾਮ ਤਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਯਤ੍ਰ ਨष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰਾਃ ।। 2.10.
ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਲੁਕ ਗਏ ਸਨ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਤੇ ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਵਾਯੁਨਾ
ਗੰਗਾ ਦੀ ਹਵਾ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲਦੀ ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਙ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਚ ਗਤਾਯਾਂ ਚ ਰਾਧਾਯਾਂ ਕਿਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਜੀ ਪਿਘਲ ਗਈ, ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਜਨਾ ਯੇ ਯੇ ਤੇ ਚ ਕਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰੁਦ੍ਯਮਮ੍
ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ?