ਭਗਿਨੀਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਚੈਵ ਭਾਗਿਨੇਯਂ ਚ ਮਾਤੁਲਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਭਰਾ, ਭਤੀਜਾ ਤੇ ਮਾਮਾ,
ਗੁਰੁਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨਦਾਤਾਰਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਚ ਸਹਚਾਰਿਣਮ੍
ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਥੀ,
ਉਦ੍ਧਰੇਦਾਤ੍ਮਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਹਣਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਮੰਤਰ ਲੈਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਉੱਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਪੂਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਭੁਵਿ ਭਾਰਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਦੋਦਕਸ੍ਥਾਨਮਿਦਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਵ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਪੱਕਾ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਦਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵੈष੍ਣਵਾਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯਭੋਜਿਨਃ 2.10.
ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਪੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦਹੋ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਪਾਪਾਨਿ ਪਲਾਯਨ੍ਤੇ ਵੈਨਤੇਯਾਦਿਵੋਰਗਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਗਰੁੜ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਕ੍ਰਂ ਸਨ੍ਤਤਂ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਦ੍ਗਦਾਃ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮਾਃ ਗृਹਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਯਿ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਨਰਾਃ ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੁੰਝੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਹੋਣ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਹਨ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤੱਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਨਾ ਚਲਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ।
ਅਸਂਖ੍ਯਕੋਟਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਕੋਟੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ—
ਤੇਜਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਪਰਮਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਤ੍ਹਾ ਚਾਨਣ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਾ ਮਤ੍ਤ ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਿਰੋਹਿਤਾਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿਰਰਾਮ ਤਯੋਃ ਪੁਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।
ਗਙ੍ਗੋਵਾਚ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ ।। 2.10.
ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਇਸ ਵੇਲੇ—
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਮਹ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਿਨਃ
ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਗੇ—
ਕਤਿਕਾਲਂ ਪਰਿਮਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਮੇ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਤੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਾਂਗੀ?
ਮਮਾਨ੍ਯਦ੍ਵਾਚ੍ਛਿਤਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍
ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਪਤਿਸ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪੋऽਯਂ ਲਵਣੋਦੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਰੂਦਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਲਵਣ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਮੈਵਾਂਸ਼ਃ ਸਮੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਸਮੁੰਦਰ ਮੇਰਾ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ।
ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਰਤੀ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ ਸਮੇਤ—
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਕਲੇਃ ਪਞ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ—
ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਾਰਿਧਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਰਹੋ ਰਤਿਮ੍
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰੇਗੀ।
ਤ੍ਵਾਂ ਤੋषਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੇਣ ਭਗੀਰਥਕृਤੇਨ ਚ
ਭਾਗੀਰਥ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਕੌਥੁਮੋਕ੍ਤੇਨ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ 2.10.
ਕੌਥੁਮ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਪੂਜੇਗਾ।
ਗਙ੍ਗਾ ਗਙ੍ਗੇਤਿ ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯੋ ਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਜੋ ਕੋਈ 'ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ' ਆਖੇ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ—
ਸਹਸ੍ਰਪਾਪਿਨਾਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਵਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਯਤ੍ਤਵ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ, ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਜੋ ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਭਵੇਦ੍ਗਙ੍ਗੇ ਮਨ੍ਨਾਮਗੁਣਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,