ਮਦ੍ਗੁਣਸ਼੍ਰੁਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਨਨ੍ਦਃ ਪੁਲਕਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਥਰ-ਥਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਨ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਸਾਲੋਕ੍ਯਾਦਿ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਉਹ ਸੁਖ, ਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਚ ਮਨੁਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ 2.6.
ਇੰਦਰ, ਮਨੁ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ ਦੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਨਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ, ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਭਾਰਤੇ ਭਕ੍ਤਾ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਗਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਜਨਮ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਭਟਕਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਪਦ੍ਮੇ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਪਦਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਗਙ੍ਗੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮਧੁਨਾ ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹੁਣ ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੋ।
ਭਾਰਤਂ ਭਾਰਤੀਸ਼ਾ ਪਾਦਾਜਗਾਮ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਗੰਗਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਈ।
ਕਥਂ ਕੁਤ੍ਰ ਯੁਗੇ ਕੇਨ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਕਿਵੇਂ, ਕਿੱਥੇ, ਕਿਹੜੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕਿਸ ਨੇ ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਲਾਈ ਤੇ ਲਿਆਈ ਸੀ?
ਰਾਜਰਾਜੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਸਗਰਃ ਸृਰ੍ਯ੍ਯਵਂਸ਼ਜਃ
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸਗਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਃ ਸਤ੍ਯੇष੍ਟਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਸਤ੍ਯਭਾਵਨਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਦਾ ਰੂਪ, ਸੱਚ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਕਕਨ੍ਯਸ਼੍ਚੈਕਪੁਤ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਸੁਮਨੋਹਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ।
ਅਨ੍ਯਾ ਚਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੁਕੀ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਗਤੇ ਸ਼ਤਾਬ੍ਦੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਚ ਮਾਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਸੁषਾਵ ਸਾ
ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਸ ਦਾ ਗੋਲਾ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪੇਣ ਤਤ੍ਸਮੀਪਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਸ਼ੰਭੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾ 2.10.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਏ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਕਪਿਲਰ੍षੇਃ ਕੋਪਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਭਸ੍ਮਸਾਚ੍ਚ ਤੇ
ਕਪਿਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ।
ਤਪਸ਼੍ਚਕਾਰਾਸਮਂਜੋ ਗਙ੍ਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਅਸਮੰਜ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਦਿਲੀਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਗਙ੍ਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਲੀਪ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਂਸ਼ੁਮਾਁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗਙ੍ਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
ਭਗੀਰਥਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗਵਤਃ ਸੁਧੀਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗੀਰਥ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ।
ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਗਙ੍ਗਾਨਯਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਹਸ੍ਤਂ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਗੋਪਵੇषਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਾਂਸਲੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਹ ਆਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਪੂਰਨ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਲਿਪ੍ਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਂ ਚ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂ ਸ਼ੁਕਾਧਾਨਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍ 2.10.
ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਬੀਜ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲੀਲਯਾ ਚ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਵਂਸ਼ਤਾਰਕਮ੍
ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੀਦਾ ਵਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੌ ਚ ਤਤ੍ਪੁਰਃ ਸਂਪੁਟਾਞ੍ਜਲਿਃ ਕੁਰ੍ਵਤੀਂ ਸ੍ਤਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਵਿਗ੍ਰਹਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦਿਵਯ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਸਗਰਸ੍ਯ ਸੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੂਤਾਨ੍ਕੁਰੁ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।