ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਤਾਂ ਨਾਥੋ ਵਿਰਰਾਮ ਚ ਨਾਰਦ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨਾਰਦ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।
ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮਾਲੋਚ੍ਯ ਕ੍ਰਮੇਣੋਚੁਃ ਸਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ, ਸੋਚ ਕੇ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਤ੍ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਕੁਤ੍ਰ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਕਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।।2.6.
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਚੰਗੇ ਸੁਆਮੀ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਯੋਗੇਨ ਭਾਰਤੇ
ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਗਂਗੋਵਾਚ ਦੇਹਤ੍ਯਾਗਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਿਰ੍ਦੋषਾਯਾ ਵਧਂ ਲਭ
ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਾਂਗੀ; ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਮੌਤ ਮਿਲੇ।
ਨਿਰ੍ਦੋषਕਾਮਿਨੀਤ੍ਯਾਗਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯੋ ਜਨੋ ਭਵੇ
ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਵਫਾਦਾਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੁਵਾਚ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਚਾਸ੍ਮਭ੍ਯਂ ਸਦੀਸ਼ਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਰਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਮਾਫੀ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿਓ।
ਭਾਰਤਂ ਭਾਰਤੀਸ਼ਾਪਾਦ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕਲਯਾ ਯਦਿ
ਜੇ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਲਾਣਤ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪਵੇ—
ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਿਨਃ ਪਾਪਂ ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਾਵਗਾਹਨਾਤ੍
ਤਾਂ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣਗੇ।
ਕਲਯਾ ਤੁਲਸੀਰੂਪਾ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਸੁਤਾ ਸਤੀ
ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਰਮਧਵਜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ, ਸਤੀ ਤੁਲਸੀ ਬਣਾਂਗੀ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਰੂਪਾ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ
ਮੈਂ ਰੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵਾਂਗੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਬਣਾਂਗੀ।
ਗਂਗਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਸ਼ਾਪਾਦ੍ਯਦਿ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਭਾਰਤਮ੍
ਜੇ ਗੰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਲਾਣਤ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਗਂਗਾਸ਼ਾਪੇਨ ਸਾ ਵਾਣੀ ਯਦਿ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਭਾਰਤਮ੍ 2.6.
ਜੇ ਵਾਣੀ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਲਾਣਤ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਤਾਂ ਵਾਣੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਗਂਗਾਂ ਵਾ ਸ਼ਿਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਉਹ ਵਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਗੰਗਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਮਲਾ ਕਾਨ੍ਤਪਦਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਨਨਾਮ ਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਮਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ।
ਉਵਾਚ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਪਦਮਨਾਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਮਤਾਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਕ੍ਰਮਮੇਵ ਚ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸੁਣ।
ਭਾਰਤੀ ਯਾਤੁ ਕਲਯਾ ਸਰਿਦ੍ਰੂਪਾ ਚ ਭਾਰਤਮ੍
ਭਾਰਤੀ ਆਪਣੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਬਣ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ।
ਭਗੀਰਥੇਨ ਨੀਤਾ ਸਾ ਗਂਗਾ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਭਾਰਤਮ੍
ਉਹ ਗੰਗਾ, ਭਗੀਰਥ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਹੋਈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮੌਲੇਸ਼੍ਚ ਮੌਲਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉੱਥੇ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮੌਲੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਮੋੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ।
ਕਲਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਭਾਰਤੇ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵੇ
ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾ।
ਕਲੇਃ ਪਞ੍ਚਸਹਸ੍ਰੇ ਚ ਗਤੇ ਵਰ੍षੇ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ, ਤਦੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਮ੍ਪਦਾਂ ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਚ ਵਿਪਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ 2.6.
ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਹੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ।
ਮਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਪਾਸਕਾਨਾਂ ਚ ਸਤਾਂ ਸ੍ਨਾਨਾਵਗਾਹਨਾਤ੍
ਮੇਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੋਹਣੀਏ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਮਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੋਪਾਸਕਾ ਭਕ੍ਤਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੇ ਭਾਰਤੇ ਸਤਿ
ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਾਦਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਜਿਥੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧੋਂਦੇ ਹਨ,
ਸ੍ਤ੍ਰੀਘ੍ਨੋ ਗੋਘ੍ਨਃ ਕृਤਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਜੋ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਪਕਾਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੁਹਦਾ ਹੈ,
ਏਕਾਦਸ਼ੀਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਹੀਨੋऽਪਿ ਨਾਸ੍ਤਿਕਃ
ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ,
ਅਸਿਜੀਵੀ ਮषੀਜੀਵੀ ਧਾਵਕਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯਾਜਕਃ
ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਕਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੌੜਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਯਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,