ਅਨੁषਙ੍ਗੇਣ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਹੇਲਯਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾऽਪਿ ਵਾ
ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਲਾਭ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਮਨ੍ਤ੍ਰਕਂ ਚ ਮਾਸਮੇਕਂ ਤੁ ਯੋ ਜਪੇਤ੍
ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਸਰਸਵਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੋਯੇ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮੁਣ੍ਡਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਮੁੰਢਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਿਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਾਰਤੀਗੁਣਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍ 2.6.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੌਤਿਰੁਵਾਚ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਨ੍ਦੇਹਚ੍ਛੇਦਂ ਸ਼ੌਨਕ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਸੂਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਕਲਯਾ ਕਲਹੇਨੈਵ ਸਮਭੂਤ੍ਪੁਣ੍ਯਦਾ ਸਰਿਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਝਗੜੇ ਰਾਹੀਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਕੌਤੁਕਂ ਮਮ
ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸਾ ਗਙ੍ਗਾ ਪੂਜਿਤਾਂ ਤਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਗੰਗਾ ਨੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ?
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨ੍ਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਵਾਦਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸੀ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਗਙ੍ਗਾ ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਹਰੇਰਪਿ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗੰਗਾ—ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਵੀ ਹਰੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ।
ਚਕਾਰ ਸੈਕਦਾ ਗਙ੍ਗਾ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮੁਖਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੰਗਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ।
ਵਿਭੁਰ੍ਜਹਾਸ ਤਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਮੁਦਾ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਪਦ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪਾ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਾ 2.6.
ਫਿਰ ਪਦਮਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਉਵਾਚ ਗਙ੍ਗਾਂ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਰਕ੍ਤਾਸ੍ਯਾ ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾ
ਗੰਗਾ ਨੇ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਪਰੀਤਾ ਖਲਸ੍ਯ ਚ
ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਉਲਟ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਮੰਦ ਬੰਦੇ ਹਨ,
ਜ੍ਞਾਤਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਧਿਕਂ ਗਂਗਾਯਾਂ ਤੇ ਗਦਾਧਰ
ਹੇ ਗਦਾਧਰ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਵਧ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ।
ਗਂਗਾਯਾਃ ਪਦ੍ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਸਮ੍ਮਤਾ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਪਦਮਾ ਦੀ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵੀ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਿਂ ਜੀਵਨੇਨ ਮੇऽਤ੍ਰੈਵ ਦੁਰ੍ਭਗਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਇੰਨੀ ਅਕਿਸਮਤ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਥੇ ਜੀਊਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪਂ ਯੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਕੋਪਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਜਦ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੇਖਿਆ,
ਗਤੇ ਨਾਰਾਯਣੇ ਗਂਗਾਮਵੋਚਨ੍ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਰੁषਾ
ਜਦ ਨਾਰਾਇਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਹੇ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜੇ ਸਕਾਮੇ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਮਿਗਰ੍ਵਂ ਕਰੋषਿ ਕਿਮ੍
ਹੇ ਲਾਜ਼ ਰਹਿਤ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਅੱਗੇ ਇਹ ਘਮੰਡ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?
ਮਾਨਹਾਨਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਦ੍ਯ ਹਰਿਸਨ੍ਨਿਧੌ 2.6.
ਅੱਜ, ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਘਟਾ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਯਾ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ੁਂ ਕੇਸ਼ਮੁਦ੍ਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜਨ ਵਾਸਤੇ ਵਧੀ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਵਾਣੀ ਤਾਂ ਪਦ੍ਮਾਂ ਮਹਾਕੋਪਵਤੀ ਸਤੀ
ਫਿਰ ਵਾਣੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਪਦਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠੀ।
ਵਿਪਰੀਤਂ ਯਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੋ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਕੁਝ ਉਲਟ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ਾਪਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਚੁਕੋਪ ਨ
ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋਈ।
ਅਤ੍ਯੁਦ੍ਧਤਾਂ ਚ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੋਪਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਨਨਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਾਵਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗਂਗੋਵਾਚ ਵਾਗ੍ਦੁष੍ਟਾ ਵਾਗਧਿष੍ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀਯਂ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਾ
ਗੰਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਬੋਲ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੜਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।