ਪੂਜੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਯਦ੍ਯਦ੍ਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ,
ਨਵਨੀਤਂ ਦਧਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਲਾਜਾਂਸ਼੍ਚ ਤਿਲਲਡ੍ਡੁਕਾਨ੍
ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਭੁੰਨੇ ਚੌਲ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਲੱਡੂ,
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਮਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ 2.4.
ਸਵਸਤਿਕ, ਚੀਨੀ, ਚਿੱਟੇ ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚੌਲ,
ਘृਤਸੈਨ੍ਧਵਸਂਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਹਵਿष੍ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਘਿਉ ਤੇ ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆੰਜਨ,
ਪਿष੍ਟਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪਕ੍ਵਰਮ੍ਭਾਫਲਸ੍ਯ ਚ
ਪੀਠ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਸਵਸਤਿਕ ਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫਲ,
ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਤਦੁਦਕਂ ਕੇਸ਼ਰਂ ਮੂਲਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮ੍ ਕਾਲਦੇਸ਼ੋਦ੍ਭਵਂ ਪਕ੍ਵਫਲਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਨਾਰੀਅਲ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਕੇਸਰ, ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੱਕੇ ਫਲ,
ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਂ ਚ ਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਚਨ੍ਦਨਮ੍ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਹੀਰਾਦਿਭੂषਣਮ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ,
ਯਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਵਡਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ,
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸਰਸਵਤੀ,
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਸੋਹਣੀ,
ਸੁਪੂਜਿਤਾਂ ਸੁਰਗਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ ਆਦਿਕ ਵਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਚ ਮੂਲੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ,
ਯੇषਾਂ ਸ੍ਯਾਦਿष੍ਟਦੇਵੀਯਂ ਤੇषਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਂ ਮੁਨੇ 2.4.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸਰ੍ਵੋਪਯੁਕ੍ਤਮੂਲਂ ਚ ਵੈਦਿਕਾष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪਰਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤੋ ਵਹ੍ਨਿਜਾਯਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਸਭ ਭੇਟਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਤ 'ਸਰਸਵਤੀ' ਚੌਥੇ ਵਿਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇ 'ਅੱਗ ਦੀ ਪਤਨੀ' ਵੀ ਉਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਸ਼੍ਰੀਮ੍ਹ, ਹ੍ਰੀਮ੍ਹ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪੁਰਾ ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚੇਮਂ ਵਾਲ੍ਮੀਕਾਯ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਦਇਆਲੂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਇਹ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਭृਗੁਰ੍ਦਦੌ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਯ ਪੁष੍ਕਰੇ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਪਰ੍ਵਣਿ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਭृਗਵੇ ਚ ਦਦੌ ਤੁष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕੋ ਦਦੌ ਮੇਰਾਵृष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਇਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਇਹ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਵਃ ਕਣਾਦਮੁਨਯੇ ਗੌਤਮਾਯ ਦਦੌ ਮੁਨੇ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਕਣਾਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੇषਃ ਪਾਣਿਨਯੇ ਚੈਵ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਯ ਧੀਮਤੇ
ਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ ਇਹ ਪਾਣਿਨੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਜਪੇਨੈਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਵਚਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਰਾ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਵਚ ਸੁਣ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਜਨਕ ਸਰ੍ਵਪੂਜਕਪੂਜਿਤ ।। 2.4.
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਸਭ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਤ।"
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਵਚਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਜਯਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਉਹ ਕਵਚ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਖਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪੂਜਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ।"
ਉਕ੍ਤਂ ਕृष੍ਣੇਨ ਗੋਲੋਕੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ
ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਗੋਪਨੀਯਂ ਚ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਂ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਯਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਪਠਨਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਠਨਾਦ੍ਧਾਰਣਾਦ੍ਵਾਗ੍ਗ੍ਮੀ ਕਵੀਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲ੍ਮਿਕੀ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੋ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਣਾਦੋ ਗੌਤਮਃ ਕਣ੍ਵਃ ਪਾਣਿਨਿਃ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨਃ
ਕਣਾਦ, ਗੌਤਮ, ਕਣਵ, ਪਾਣਿਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਟਾਯਨ,