ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤਾऽਹਂ ਰਾਧਾਂ ਰਾਧਿਤੁਮਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਕ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਚ ਕਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਾਲਕਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰੇ ਗਚ੍ਛ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਤਵ ਭਦ੍ਰਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ 2.4.
ਹੇ ਭਲੀਏ, ਤੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਚਲੀ ਜਾ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ ਲੋਭਮੋਹਕਾਮਕੋਪੇਨ ਹਿਂਸਯਾ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ, ਭਟਕਾਵਾ, ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ,
ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭਵ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸੁਖਂ ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘੂ।
ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਤੇ ਪੂਜਾਂ ਮਹਤੀਂ ਤੇ ਮੁਦਾऽਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਾਨਵਾ ਮਨਵੋ ਦੇਵਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਇਨਸਾਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਦੇਵਤੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ,
ਮਦ੍ਵਰੇਣ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪੇ ਕਲ੍ਪੇ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਮੇਰੀ ਦਾਤ ਨਾਲ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।
ਕਾਣ੍ਵਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸ੍ਤਵਨੇਨ ਚ
ਕਾਣਵ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਵਰ੍ਣਗੁਟਿਕਾਂ ਗਨ੍ਧਚਨ੍ਦਨ ਚਰ੍ਚ੍ਚਿਤਾਮ੍
ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੁੱਟ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਲਾ ਕੇ,
ਪਠਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਚ ਪੂਜਿਤੇ
ਪੰਡਿਤ ਲੋਕ ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ, ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਨਗੇ।
ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਪੂਜਨਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮਨਵੋ ਨृਪਾ ਵਾ ਮਾਨਵਾਦਯਃ 2.4.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਵੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਪੂਜੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਪੁष੍ਪਂ ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਕਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ, ਫੁੱਲ, ਚੰਦਨ ਆਦਿਕ,
ਵਦ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਜਗਨ੍ਮਾਤੁਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾਵਿਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਤਰੀਕਾ—
ਮਾਘਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਰਮ੍ਭਦਿਨੇऽਪਿ ਚ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੀਦੀ ਹੋਵੇ,
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਘਟਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਘੜਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ਂ ਚ ਦਿਨੇਸ਼ਂ ਚ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਣੇਸ਼, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੇਨ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਬਾਹ੍ਯਘਟੇ ਬੁਧਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਬਾਹਰਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੇ।
ਪੂਜੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਯਦ੍ਯਦ੍ਵੇਦੇ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ,
ਨਵਨੀਤਂ ਦਧਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਲਾਜਾਂਸ਼੍ਚ ਤਿਲਲਡ੍ਡੁਕਾਨ੍
ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਖਣ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਭੁੰਨੇ ਚੌਲ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਲੱਡੂ,
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਤਮਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ 2.4.
ਸਵਸਤਿਕ, ਚੀਨੀ, ਚਿੱਟੇ ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚੌਲ,
ਘृਤਸੈਨ੍ਧਵਸਂਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਹਵਿष੍ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਘਿਉ ਤੇ ਸੈਂਧਾ ਲੂਣ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆੰਜਨ,
ਪਿष੍ਟਕਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਪਕ੍ਵਰਮ੍ਭਾਫਲਸ੍ਯ ਚ
ਪੀਠ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਸਵਸਤਿਕ ਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫਲ,
ਨਾਰਿਕੇਲਂ ਤਦੁਦਕਂ ਕੇਸ਼ਰਂ ਮੂਲਮਾਰ੍ਦ੍ਰਕਮ੍ ਕਾਲਦੇਸ਼ੋਦ੍ਭਵਂ ਪਕ੍ਵਫਲਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਨਾਰੀਅਲ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਕੇਸਰ, ਤਾਜ਼ਾ ਅਦਰਕ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪੱਕੇ ਫਲ,
ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਂ ਚ ਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਚਨ੍ਦਨਮ੍ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਹੀਰਾਦਿਭੂषਣਮ੍
ਸੁਗੰਧਤ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ,
ਯਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਵਡਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ,
ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸਰਸਵਤੀ,
ਵਹ੍ਨਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਸ਼ੁਕਾਧਾਨਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਸੁਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਕੀਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਸੋਹਣੀ,