ਵਾਚਕਾਯ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪਰਂ ਰਤ੍ਨਾਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਕੁਣ੍ਡਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਵਾਚਕ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਅੰਗੂਠੀ, ਨਰਮ ਕਪੜਾ, ਹਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੰਡਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਵਰਦੋਲਾਂ ਚ ਸੁਪਕ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮੇਵ ਚ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਤਵਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਹਾਰ, ਸੋਹਣੀ ਝੂਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਦੁੱਧ—ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਭੋਜਯੇਤ੍ਪਰਮਾਦਰਾਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿष੍ਣਾਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪੰਡਤ ਹੋਵੇ।
ਕੁਰੁਤੇ ਵਾਚਕਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਨ੍ਯਥਾ ਨਿष੍ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਵਿਮੁਖਾਦ੍ਦੁष੍ਟਾਨ੍ਨੋਪਦਿष੍ਟਾਚ੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤ੍
ਉਹ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਵਾਚਕ ਚੁਣੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਵਾਚਕ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਪੁਰਾਣਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ । ਭਕ੍ਤਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨ ਲਭਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਰਾਕृਤਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਭਗਤੀ ਜਾਂ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾਚ੍ਚ ਪੁਰਾਣਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ । ਭਕ੍ਤਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਲਭਤੇ ਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਹਰੇਃ ਪਦਮ੍
ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁ ਤਂ ਗੁਰੁਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ । ਬਿਦਾਯਂ ਦੇਹਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਾਮਿ ਨਾਰਾਯਣਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਸਮੂਹਂ ਚ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮਾਗਤਃ । ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਂ ਭਵਤਾਮਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਆਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਚੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।
ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਾਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਸ਼ਿਵਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ, ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਪਰਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਭਜ ਸਤ੍ਯਂ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਰਾਧੇਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤ੍ਪਰਮ੍
ਸਰੀਰ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸੱਚ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ।
ਨਮੋ ਦੇਵ੍ਯੈ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਪੁਰਾਣਗੁਰਵੇ ਨਮਃ । ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਿਨ੍ਯੈ ਦੁਰ੍ਗਾਦੇਵ੍ਯੈ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਮੈਂ ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦੁৰ্গਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਪਾਦਦ੍ਮਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ੌਨਕ । ਅਦ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਹੇ ਸ਼ੌਣਕ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਿੱਧ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖਣ੍ਡ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਨਾਰਦਨਾਰਯਣਸਂਵਾਦੇ ਸੂਤਸ਼ੌਨਕਸਂਵਾਦੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਦਸ਼ਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ' ਦੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ' ਖੰਡ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਸੂਤ ਤੇ ਸ਼ੌਣਕ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੋ ਤੇ ਤੇਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਅਧੁਨਾ ਪ੍ਰਕृਤੀਨਾਂ ਚ ਵ੍ਯਾਸਂ ਵਰ੍ਣਯ ਭੋ ਪ੍ਰਭੋ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।
ਕਸ੍ਯਾਃ ਪੂਜਾ ਕृਤਾ ਕੇਨ ਕਥਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਕਾ ਸ਼ਿਤਾ
ਕਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਕਵਚਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਕਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰ, ਸਤੁਤੀ, ਧਿਆਨ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ—
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਵੈ ਸृष੍ਟਿਵਿਧੌ ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਵਿਤਰੀ ਜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਸੀਤ੍ਪੂਜ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਉਹ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਹੱਦ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਂਸ਼ਾਃ ਕਲਾ ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਾਸਾਂ ਚ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੇ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ—
ਵਾਣੀ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਗਙ੍ਗਾ षष੍ਠੀ ਮਙ੍ਗਲਚ ਣ੍ਡਿਕਾ
ਵਾਣੀ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਗੰਗਾ, ਛਠੀ ਤੇ ਮੰਗਲਚੰਡਿਕਾ—
ਤੇਜਸਾ ਮਤ੍ਸਮਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਰੂਪੇਣ ਚ ਗੁਣੇਨ ਚ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੇਰੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਜੋਤ, ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਮਾਸਾਂ ਚਰਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਅਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਗਾਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਧਾਯਾ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ 2.4.
ਦੁৰ্গਾ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਰਿੱਤਰ—
ਆਦੌ ਸਰਸ੍ਵਤੀਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਾ ਯਦਾ ਦੇਵੀ ਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ ਕृष੍ਣਯੋषਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—
ਸ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਦ੍ਭਾਵਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਮਾਤਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ—
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ ਯੁਵਾਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਮਤ੍ਸਮਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੀ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ—
ਕਾਮਦਂ ਕਾਮਿਨੀਨਾਂ ਚ ਤਾਸਾਂ ਤਂ ਕਾਮਪੂਰਕਮ੍
ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—
ਕਾਨ੍ਤੇ ਕਾਨ੍ਤਂ ਚ ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਸ੍ਥਾਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਪਿਆਰੀਏ, ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈਂ,
ਯੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਬਲਵਾਨ੍ਵਾऽਪਿ ਤਤੋऽਨ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।