ਇਤਿਹਾਸੋ ਭਾਰਤਂ ਚ ਵਾਨ੍ਮੀਕਂ ਕਾਵ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਪਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕृष੍ਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੀ ਕਾਵਿਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜ ਪੰਚਰਾਤਰ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ।
ਵਸਿष੍ਠਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਚ ਕਾਪਿਲਂ ਗੌਤਮੀਯਕਮ੍ । ਪਰਂ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੀਯਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪਞ੍ਚਕਮ੍
ਵਸਿਸ਼ਠ, ਨਾਰਦ, ਕਪਿਲ, ਗੌਤਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਪੰਚਰਾਤਰ, ਇਹ ਪੰਜ ਪੰਚਰਾਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਕਂ ਸਹਿਤਾਨਾਂ ਚ ਕृष੍ਣਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਹ ਪੰਜੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਸਂਹਿਤਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਾ ਦੀਆਂ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਪੁਲਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਮਾਪਿ ਚ ਯਥਾਗਮਮ੍ । ਉਵਾਚੇਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਕਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਧਰ੍ਮੋ ਨਾਰਾਯਣਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣੋ ਨਾਰਦਂ ਚ ਨਾਰਦੋ ਮਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤਕਮ੍ । ਅਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਰਿष੍ਠਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤਤ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ, ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸੁਦਰ੍ਲਭਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਯਦ੍ਵृਣੋਤ੍ਯੇਵ ਵਿਸ਼੍ਵੌਘਂ ਜੀਵਿਨਾਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਸਨੂੰ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਮੇਵ ਕਰ੍ਮਿਣਾਮ੍ । ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਵृਤਂ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ਵਿਭੂਤਿਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨੇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਚ ਬਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਮਙ੍ਗਲਂ ਮਙ੍ਗਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲ ਤੇ ਸੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਗੋਪ੍ਯਂ ਚ ਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਯਤ੍ਰ ਰਮ੍ਯਂ ਨਵਂ ਨਵਮ੍ । ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਚੈਵ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਦਮ੍
ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤ ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਵਾਂ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣਾਂ। ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁਲਭ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਂ ਸਾਰਂ ਸ਼ੋਕਸਂਤਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਰਿਤਾਂ ਚ ਯਥਾ ਗਙ੍ਗਾ ਸਦ੍ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਹ ਸੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਮਿਲਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰ ਰੂਪ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਥਾਤਾਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਥਾ ਕਾਸ਼ੀ ਪੁਰੀषੁ ਚ । ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਸਦ੍ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਤੁਰੰਤ ਸੁਭ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸੁਮੇਰੁਃ ਸ਼ੈਲੇषੁ ਪਾਰਿਜਾਤਂ ਚ ਪੁष੍ਪਤਃ । ਪਤ੍ਰੇषੁ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤੇष੍ਵੇਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸੁਮੇਰੂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਿਜਾਤ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਸੁਰੇषੁ ਚ । ਜ੍ਞਾਨੀਨ੍ਦ੍ਰੇषੁ ਮਹਾਦੇਵੋ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰੇषੁ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਪ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹਨ।
ਸਿਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰੇष੍ਵੇਵ ਕਪਿਲਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਯਥਾ । ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵੈष੍ਣਵੇषੁ ਯਥਾऽਗ੍ਰਣੀਃ
ਸਿੱਧ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।
ਭੂਪੇषੁ ਚ ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ । ਦੇਵੀषੁ ਚ ਯਥਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਵਤੀ ਸਤੀ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਧਨੁਧਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਮਹਾਂਪੁਣਵਤੀ ਸਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਾ ਯਥਾ ਰਾਧਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਯਸੀषੁ ਚ । ਈਸ਼੍ਵਰੀषੁ ਯਥਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪਣ੍ਡਿਤੇषੁ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਪਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਦੇਵੀ-ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਮੇਵ ਚ । ਨਾਤੋ ਦਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸੁਖਦਂ ਮਧੁਰਂ ਚ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇੰਨਾ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਸਂਦੇਹਭਞ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਇਹ ਲੋਕੇ ਚ ਸੁਖਦਂ ਸੁਪ੍ਰਦਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਦਾਮ੍
ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਖ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਦੌਲਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਦਂ ਪੁਣ੍ਯਦਂ ਚੈਵ ਵਿਘ੍ਨਨਿਘ੍ਨਕਰਂ ਪਰਮ੍ । ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਚੈਵ ਪਰਲੋਕੇ ਪ੍ਰਹਰ੍षਦਮ੍
ਇਹ ਮੰਗਲ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਨਾਮਪਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਤਥਾ । ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਪਿ ਫਲਂ ਨਾਸ੍ਯ ਸਮਾਨਕਮ੍
ਯੱਗ, ਤੀਰਥ, ਵਰਤ, ਤਪ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੁਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵੇਦਾਨਾਂ ਪਾਠਾਦਪਿ ਵਰਂ ਫਲਮ੍ । ਸ਼੍ਰृਣੋਤੀਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਸਂਯਤਸ਼੍ਚੇਹ ਪੁਤ੍ਰਕ
ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਘੱਟ ਹੈ।
ਗੁਣਵਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪੁਤ੍ਰਮਾਲਭੇਤ੍ । ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ਚੇਤ੍ਤੁ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨੋ ਲਭੇਤ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹਵੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਕਿਸਮਤ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵਰਗਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤਵਤ੍ਸਾ ਕਾਕਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਮਹਾਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਪਾਪਿਨੀ । ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਰਵਣਾਲ੍ਲੇਭੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਚਿਰਚੀਵਿਨਮ੍
ਜਿਸ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਬਾਂਝ ਹੈ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਬਾਂਝ ਜਾਂ ਪਾਪਣ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣ ਕੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਭਾਰ੍ਯੋ ਲਭਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਅਸ੍ਪष੍ਟਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸੁਯਸ਼ਾ ਮੂਰ੍ਖੋ ਭਵਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਵਿਆਹਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਯਸ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮੂਰਖ ਵੀ ਪੰਡਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗਾਰ੍ਤੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਰੋਗਾਦ੍ਬਦ੍ਧੋ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ । ਭਯਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਭੀਤਸ੍ਤੁ ਮੁਚ੍ਯੇਤਾਪਨ੍ਨ ਆਪਦਃ
ਰੋਗੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੰਨੇ ਹੋਏ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਰਣ੍ਯੇ ਬ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਭੀਤੋ ਦਾਵਾਗ੍ਨੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਘਂ ਕੁष੍ਠਂ ਚ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਰੋਗਂ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਨਸਾਨ ਅੱਗ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪ, ਕੋੜ੍ਹ, ਗਰੀਬੀ, ਰੋਗ ਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍ਸ਼੍ਰਵਣਾਦੇਵ ਨੈਵ ਜਾਨਾਤ੍ਯਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍ । ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧ ਸ਼੍ਲੋਕਪਾਦਂ ਵਾ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸੁਸਂਯਤਃ
ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਪੁੰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਅੱਧਾ ਜਾਂ ਚੌਥਾ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਗੋਲਕ੍ਸ਼ਦਾਨਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਲਭਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਯੁਤੁਃਖਡਂ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
—ਉਹ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—