ਊषਾਯਾ ਹਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬਾਣਸ੍ਯ ਭੁਜਕृਨ੍ਤਨਮ੍ । ਬਲੇਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਵਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਊਸ਼ਾ ਦਾ ਅਪਹਰਨ, ਬਾਣ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ, ਬਲੇ ਦੀ ਸਤੁਤੀ, ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦਾ ਸ਼ੌਰ —
ਰਾਧਾਯਸ਼ੋਦਾਸਂਵਾਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਃ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਸ਼ृਗਾਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਰਾਧਾ ਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਤੇ ਸਿਆਲ ਦੀ ਅਚੰਭੀ ਮੁਕਤੀ —
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਗਣੇਸ਼ਪੂਜਨਂ ਤਥਾ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਧਿਕਾਸਾਰ੍ਧਂ ਕੁष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਮੌਕੇ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ —
ਰਾਧਾਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਰਾਧਾਤੇਜਃਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਮ੍ । ਰਾਧਾਯ ਰਮਣਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਭ੍ਰਮਣਂ ਰਹਸਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਦੇਵੀ ਰਾਧਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਾਧਾ ਦੇ ਤੇਜ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਰਮਣ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਘੁੰਮਣਾ —
ਨਿਧਨਂ ਯਦੁਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪੇਨ ਸ਼ੌਨਕ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚ ਸ੍ਵਪਦੇ ਗਮਨਂ ਹਰੇਃ
ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ —
ਵਿਵਾਹੋ ਨਾਰਦਸ੍ਯੈਵੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਹ੍ਨਿਸੁਵਰ੍ਣਯੋਃ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਪੁਨਰੇਵ ਸਮਾਸਤਃ
ਨਾਰਦ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ — ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੁੜ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ —
ਚਤੁਃਖਣ੍ਡੈਃ ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਮੇਵ ਚ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰਾਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ — ਹੁਣ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਨਮ ਖੰਡ, ਨਾਰਦ ਖੰਡ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਬਤੀਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਅਧ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਚੀਵਿਤਂ ਚ ਸੁਜੀਵਿਤਮ੍ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਰਣਮ੍
ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਉਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਅਭਯਂ ਦੇਹਿ ਹੇ ਵਤ੍ਸ ਹੇ ਤਾਤ ਮਹ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਤਦਾ ਨਿਵੇਦਨਂ ਕਿਂਚਿਦਸ੍ਤੀਤਿ ਚ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇ, ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਪਿਆਰੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤ੍ਯਜ ਭੀਤਿਂ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ । ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਯਦ੍ਗੋਪ੍ਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਡਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਪੁੱਛ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੁਪਤ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸਂਖ੍ਯਾਨਮਪਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਫਲਮਸ੍ਯੈਵ ਪੁਤ੍ਰਕ
ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪੁੱਤ੍ਰਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਵਿਸ੍ਤਰਾਣਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਚੇਤਿਹਾਸਸ਼੍ਚ ਸ਼ੌਨਕ । ਸਂਹਿਤਾਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਣਿ ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਡੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸ਼ੌਣਕ; ਮੈਂ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਪੰਜਰਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ । ਵਂਸ਼ਾਨੁਚਰਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪੁਰਾਣਂ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਵੰਸ਼, ਮਨਵੰਤਰਾ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਪੰਜ ਲੱਛਣ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਹਨ।
ਏਤਦੁਪਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਮਹਤਾਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਵਿਦਵਾਨ ਇਹੀ ਉਪਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਲੱਛਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਪਾਲਨਮ੍ । ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਵਾਸਨਾ ਵਾਰ੍ਤਾਮਨੂਨਾਂ ਚਾਕ੍ਰਮੇਣ ਚ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵ੍ਯਵਸਥਾ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ।
ਵਰ੍ਣਨਂ ਪ੍ਰਲਯਾਨਾਂ ਚ ਮੌਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਨਿਰੂਪਣਮ੍ । ਉਤ੍ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਹਰੇਰੇਵ ਵੇਦਾਨਾਂ ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਪ੍ਰਲਯਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਿਅਖਿਆ, ਕੇਵਲ ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾ।
ਦਸ਼ਾਧਿਕਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਮਹਤਾਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਸਂਖ੍ਯਾਨਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਨਿਬੋਧ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਵੱਡੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਲਈ ਦਸ ਲੱਛਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰਾਣਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਦਸ਼ੈਵ ਤੁ । ਪਞ੍ਚੋਨषष੍ਟਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਪਾਦ੍ਮਮੇਵ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ; ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਵੀਂਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸ਼ੈਵਂ ਚੈਵ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਤੇਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣਾ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਨ੍ਥੋऽष੍ਟਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਵਿਦੁਃ । ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਨਾਰਦੀਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣਾ ਪੱਚੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡਂ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਦੁਃ । ਚਤੁਃਸ਼ਤਾਧਿਕਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਮੇਵ ਚ
ਪੰਡਿਤ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭਵਿਸ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਦਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਚਾਰ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ।
ਪਰਮਗ੍ਨਿਪੁਰਾਣਂ ਚ ਰੁਚਿਰਂ ਪਰਿਸੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਰਂ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਾਧਿਕਮ੍
ਅਗਨਿ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਪ੍ਰਵਰਂ ਚੈਵ ਭਵਿष੍ਯਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਵਿਸ਼ ਪੁਰਾਣਾ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਵੀ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਸਾਰਮੇਵ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਏਕਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਪਰਂ ਲਿਙ੍ਗਪੁਰਾਣਕਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਸਭ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਲਿੰਗ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਾਰਾਹਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਪਰਮੇਵ ਸ਼ਤਾਧਿਕਮ੍
ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣਾ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।
ਵਰਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦਪੁਰਾਣਂ ਚ ਸਦ੍ਭਿਰੇਵਂ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍ । ਵਾਮਨਂ ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਕੌਰ੍ਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੈਵ ਤੁ
ਸਕੰਦ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ ਤੇ ਕੂರ್ಮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਤਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ।
ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤੈਸ੍ਤਥਾ । ਊਨਵਿਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਗਾਰੁਡਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਉੱਨੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੱਟ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਢਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਏਵਂ ਪੁਰਾਣਸਂਖ੍ਯਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਚਾਰ ਲੱਖ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਾਨਾਮੇਵਮੇਵ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਏਵਂ ਚੋਪਪੁਰਾਣਾਨਾਮष੍ਟਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਅੱਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਠਾਰਾਂ ਉਪਪੁਰਾਣ ਵੀ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।