ਕृष੍ਣਂ ਨਵਘਨਸ਼੍ਯਾਮਂ ਕਿਸ਼ੋਰਂ ਪੀਤਵਾਸਸਮ੍ । ਸ਼ਤਕੋਟੀਨ੍ਦੁਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਂ ਦਧਾਨਮਤੁਲਂ ਪਰਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਨੌਜਵਾਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲੱਖਾਂ ਚੰਦਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਸੁੰਦਰ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।
ਭੂषਿਤਂ ਭੂषਣੌਘੈਸ੍ਤੈਰਮੂਲ੍ਯਰਤ੍ਨਨਿਰ੍ਮਿਤੈਃ । ਚਨ੍ਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਅਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚੰਦਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਮਯੂਰਪਿਚ੍ਛਚੂਡਂ ਚ ਮਾਲਤੀਮਾਲ੍ਯਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਈषਦ੍ਧਾਸ੍ਯਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯੋਪਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਾਦਿਭਿਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਯੂਰ ਪੰਖ ਦੀ ਮੁਕੁਟ ਹੈ, ਮਾਲਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਮੁਖ ਹੌਲੇ ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਨਾਸਾਧ੍ਯਂ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਹ ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ; ਸਭ ਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਭਗਤਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਸਰੂਪ।
ਵੇਦਾਨਿਰ੍ਵਚਨੀਯਂ ਤ ਵਰਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਭਜੇ । ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਨੇਨ ਤਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਭਜ ਤਂ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪਦਂ ਸ਼ਂਭੂਰ੍ਜਗਾਮ੍ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਪਰਮ ਆਨੰਦ, ਸੱਚ, ਸਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨੂੰ ਭਜੋ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਨਾਰਦਸ੍ਤਪਸੇ ਯਯੌ । ਨਾਰਦਃ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਯੋਗਾਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲੇਵਰਮ੍ ਨਿਲੀਨਃ ਪਾਦਪਦ੍ਮੇ ਚ ਪਾਦ (ਪਦ੍ਮਾ) ਪਦ੍ਮਾਰ੍ਚਿਤੇ ਹਰੇਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਨਾਰਦ ਤਪ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ-ਦੇ-ਕਮਲ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਨਾਰਦਵਿਵਾਹਾਦਿਪ੍ਰਕਰਣਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਇੱਕ-ਸੌ-ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰਲੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਧੈ ਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਅਤ੍ਯਪੂਰ੍ਵਮੁਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਰਮਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸੁਗੋਪ੍ਯਂ ਚ ਸੁਗੋਪ੍ਯਂ ਰਮ੍ਯਂ ਰਮ੍ਯਂ ਨਵਂ ਨਵਮ੍
ਹੁਣ ਇੱਕ-ਸੌ-ਇਕਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ, ਬੜੀ ਅਚੰਭੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਰਾਜ਼ਦਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਂ।
ਕਿਮਨਿਰ੍ਵਚਨੀਯਂ ਚ ਕਮਨੀਯਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ਕਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਪੁਰਾਤਨੀ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਸੋਹਣੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ; ਪੁਰਾਣਿਆਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਏਵਂਭੂਤਂ ਚ ਸੁਦਿਨਂ ਕਦਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਫਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਜ੍ਜਨ੍ਮ ਸਫਲਂ ਧਨ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰ ਵੈष੍ਣਵਸਂਗਮਃ
ਕਦੋਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਐਸਾ ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਆਵੇਗਾ? ਜਿਸ ਜਨਮ 'ਚ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਜਨਮ ਧੰਨ ਤੇ ਸਫਲ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਵਾਸੋਚ੍ਛੇਦਨਂ ਚ ਕਰ੍ਮਮੂਲਨਿਕृਨ੍ਤਨਮ੍ । ਹਰਿਦਾਸ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭਕ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਗਰਭ-ਵਾਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ, ਕਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਦਾਸੀ ਮਿਲਦੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਾਧੁਸਙ੍ਗਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਪਾਪੋਨ੍ਮੂਲਨਕਾਰਣਮ੍ । ਗਣੇਸ਼ਜਨ੍ਮੋਪਖ੍ਯਾਨਂ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰਨ— ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਰਾਧਿਕਾਖ੍ਯਾਨਂ ਕਿਮਪੂਰ੍ਵ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਰਮ੍ । ਅਨ੍ਯਦ੍ਯਦ੍ਯਦ੍ਗੋਪਨੀਯਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਵ੍ਯਕ੍ਤਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ— ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਨਵਾਂ ਤੇ ਅਨੋਖਾ ਕੀ ਸੁਣਿਆ? ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਲੁਕਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਜਾਹਰ ਜਾਂ ਅਜਾਹਰ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ—
ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਿਬੂਰ੍ਣਂ ਮਨੋਹਰਮ੍ । ਅਧੁਨਾ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਹ੍ਨੇਰੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮੀਪ੍ਸਿਤਾਮ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲਿਆ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੂਰਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਅੱਗ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਸਾਮਗ੍ਰੀਕਰਣਂ ਸृष੍ਟੇਰ੍ਜਲਮੇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ । ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਮਹਾਨੇਵ ਤਥੈਵ ਚ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੱਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਹੀ ਅੱਗ ਲਈ ਇੰਧਨ ਬਣਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ, ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਤੱਤ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦਿਸ਼ੋ ਮਹਾਕਾਸ਼ੋ ਯਯੈਵ ਸृष੍ਟਿਗੋਲਕਮ੍ । ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਮਹਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਥਾऽਹਂਕਾਰ ਏਵ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਆਕਾਸ਼, ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਗੋਲਕ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਇੰਝ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ।
ਯਥੈਵ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ । ਤਥਾऽਪਿ ਤਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ ਸੁੱਖਮ ਤੱਤ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਅੱਗ ਵੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ— ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਏਕਦਾ ਸृष੍ਟਿਕਾਲੇ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਤਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਗਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਮਹੇਸ਼—all ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਗਏ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਸਂਭਾषਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਿਂਹਾਸਨੇषੁ ਚ । ਊਚੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਸੁਰਮ੍ਯੇ ਪੁਰਤੋ ਵਿਭੋਃ
ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਿੰਘਾਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਸਭ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿष੍ਣੁਗਾਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਮਿਨ੍ਯਃ ਕਮਲਾਕਲਾਃ । ਤਤ੍ਰ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੁਗਾਥਾਸ਼੍ਚ
ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਨੱਚਦੀਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀਆਂ ਗੀਤਾਂ ਗਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਸਾਂ ਚ ਕਠਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੋਣਿਂ ਕਠਿਨਂ ਸ੍ਤਨਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਮੁਖਪਦ੍ਮਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਕਾਮੁਕਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਮਰਾਂ, ਠੋਸ ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਮਨੋਨਿਵਾਰਣਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਵੀਰ੍ਯਂ ਪਪਾਤ ਚਚ੍ਛਾਦ ਲਜ੍ਜਯਾ ਵਾਸਸਾ ਵਿਭੁਃ
ਪਿਤਾਮਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਤਦ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਹਿਤਂ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਂ ਕਾਮਤਾਪਤਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੇ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਸਂਗੀਤੇ ਵਿਰਤੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹ ਬੀਜ, ਕੱਪੜੇ ਸਮੇਤ, ਕਾਮ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸੰਗੀਤ ਮੁੱਕ ਗਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਜਲਾਦੁਤ੍ਥਾਯ ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ । ਉਵਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਰੋਡੇ ਲਜ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਚ ਸਂਸਦਿ
ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਉੱਠਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰੁष੍ਟੋ ਜਲਾਦੁਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਵਰਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਰੁਣੋ ਦੇਵਾਨ੍ਬਾਲਂ ਨੇਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਰੁਣ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਬਾਲੋ ਦਧਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਬਾਹੁਮ੍ਯਾਂ ਚ ਭਯਾਦ੍ਰੁਦਨ੍ । ਕਿਂ ਚਿਨ੍ਨੋਵਾਚ ਜਗਤਾਂ ਵਿਧਾਤਾ ਲਜ੍ਜਯਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਹ ਬੱਚਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ।
ਬਾਲਕਸ੍ਯ ਕਰੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰऽऽਕਰ੍षਣਂ ਰੁषਾ । ਵਰੁਣਸ਼੍ਚ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਤਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਘਸੀਟਿਆ; ਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਪਪਾਤ ਦੂਰਤੋ ਦੇਵੋ ਵਰੁਣੋ ਦੁਰ੍ਬਲਸ੍ਤਤਃ । ਮੂਰ੍ਛਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਮृਤਵਤ੍ਕੋਪਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਧੇਰਹੋ
ਵਰੁਣ ਦੇਵਤਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਵਿਧਾਤਾ ਦੀ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।
ਚੇਤਨਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸਾਮृਤਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਸ਼ਂਕਰਃ । ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚੇਤਨਂ ਤਤ੍ਰ ਤਮੁਵਾਚ ਜਲੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆ; ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹੀ, ਜਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਉਥੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।