ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਉਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪੇ-ਆਪਣੇ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦੇਵਂਰੂਪਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਇਸ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੱਬੀ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਯਸਾ ਯਸ੍ਯ ਨਿਮੇष ਉਪਚਾਰ੍ਯ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਲ ਵਰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕृषਿਸ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਿਵਚਨੋ ਨਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਦਾਸ੍ਯਕਾਰਕਃ
'ਕ੍ਰਿ' ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਸ਼' ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕृषਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਚਨੋ ਨਕਾਰੋ ਬੀਜਵਾਚਕਃ
'ਕ੍ਰਿਸ਼ਿ' ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤੇ 'ਸ਼' ਅੱਖਰ ਬੀਜ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।
ਅਸਂਖ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਾਤੇ ਕਾਲੇऽਤੀਤੇऽਪਿ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਮਿਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗ ਜਾਣ ਤੇ ਕਈ ਜੁਗ ਬੀਤ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕृष੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਸृष੍ਟ੍ਯਾਦੌ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ਤ੍ਵੇਕ ਏਵ ਚ
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ, ਕੇਵਲ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚ ਦ੍ਵਿਧਾਰੂਪੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਕਾਮੀ ਕਾਮਾਧਾਰਃ ਸਨਾਤਨਃ 2.2.
ਇੱਛਾ ਦਾ ਸਦਾ ਟਿਕਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਬਿਮ੍ਬਸਦृਸ਼ਨਿਤਮ੍ਵਯੁਗਲਾਂ ਪਰਾਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਗਰਦਨ ਸਾਂਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਰੀਫਲਾਕਾਰਸ੍ਤਨਯੁਗ੍ਮਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਉਹ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼੍ਰੀਫਲ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ, ਤੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਸੁਨ੍ਦਰੀਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਂ ਵਕ੍ਰਲੋਚਨਾਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਕਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚਕੋਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਬਨ੍ਤੀਂ ਸਨ੍ਤਤਂ ਮੁਦਾ
ਉਸ ਦੇ ਨੈਣ ਹੰਸ ਤੇ ਚਕੋਰੇ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਕਸ੍ਤੂਰੀਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਧਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਬਿਨ੍ਦੁਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇ ਟਿਕੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਚੰਦਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਸੁਵਕ੍ਰਕਬਰੀਭਾਰਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲ੍ਯਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਾਲ ਮਾਲਤੀ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕੋਟਿਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਜੁष੍ਟਪੁष੍ਟਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਦਸ ਕਰੋੜ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਰਾਸੇਸ਼ੋ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਸ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ृਂਗਾਰਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰੋ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨਿਵ
ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਬਣ ਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਰ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਯੋਨੌ ਜਗਤ੍ਪਿਤਾ 2.2.
ਫਿਰ, ਥੱਕ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਗਾਤ੍ਰਤੋ ਯੋषਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੁਰਤਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ,
ਮਹਾਸੁਰਤਖਿਨ੍ਨਾਯਾ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਹ
ਵੱਡੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਹ ਨਿਕਲਿਆ।
ਸ ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਧਾਰੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਹ ਨਿਕਲਿਆ ਸਾਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਦ੍ਵਾਯੋਰ੍ਵਾਮਾਙ੍ਗਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭਾ
ਹਵਾ ਦੇ ਜੰਮਿਆ ਰੂਪ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਾਣੋऽਪਾਨਃ ਸਮਾਨਸ਼੍ਚੈਵੋਦਾਨੋ ਵ੍ਯਾਨ ਏਵ ਚ
ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਸਮਾਨ, ਉਦਾਨ ਤੇ ਵਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਘਰ੍ਮਤੋਯਾਧਿਦੇਵਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵ ਵਰੁਣੋ ਮਹਾਨ੍
ਘਰਮ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣ ਜਨਮਿਆ।
ਅਥ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਾਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਦਧਾਰ ਹ
ਫਿਰ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ।
ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਦੇਵੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਾਧਿਕਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।
ਸ਼ਤਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਤੀਤੇ ਕਾਲੇ ਪਰਮਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਸੌ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਉਹ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਣ੍ਡਂ ਹਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ 2.2.
ਅੰਡਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਯਾਗਂ ਹਾਹਾਕਾਰਂ ਚਕਾਰ ਦ
ਉਹ ਤਿਆਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।