ਸਹਸ੍ਰਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਤੇ ਤਡ੍ਡਿਮ੍ਭਰੂਪਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੁੱਲਬੁਲੇ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਯੈਕ ਲੋਮਵਿਵਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵੈਕਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਰੋਮ ਦੇ ਛਿਦਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਜਗਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ षੋਡਸ਼ਾਂਸ਼ੋऽਪਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਸ਼ਯਾਨਃ ਸ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਜਲੇ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਲੰਮਿਆ ਪਿਆ ਸੀ।
ਤੌ ਜਲਾਚ੍ਚ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤੌ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਬਭੂਵ ਮੇਦਿਨੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਮੇਦਸਾ ਤਯਾ
ਉਸੇ ਮੱਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਬਣ ਗਈ।
ਮਮ ਸਂਦੇਹਭੇਦਾਰ੍ਥਂ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਓ ਜੀ।
ਸਰ੍ਵਾਦਿਸृष੍ਟਿਕਥਨਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਕਥਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਗੱਲ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ,
ਸਰ੍ਵਾਦਿਸृष੍ਟੌ ਕ੍ਲृਪ੍ਤੌ ਚ ਨਾਰਾਯਣਮਹੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ।
ਸਰ੍ਵਾਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਕਥਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਲਪ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਵਾਰਾਹਪਾਦ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਰਾਹ ਤੇ ਪਦਮ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਪ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਕਲਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍
ਸਤਯੁਗ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ—ਇਹ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਤੁ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਯੁਗਾਨਾਮੇਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਇਕ ਮਨਵੰਤਰ ਇਕੱਤਰ੍ਹੀ (ਇਕਹੱਤਰ) ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ षष੍ਟ੍ਯਧਿਕੈਰ੍ਦਿਨੈਰ੍ਵਰ੍षਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਐਸੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਨ੍ਨਿਮੇषਕਾਲਸ੍ਤੁ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕਲ੍ਪਾ ਬਹੁਤਰਾਸ੍ਤੇ ਸਂਵਰ੍ਤਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ 1.5.
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਕਲਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਆਦਿਕ ਚੱਕਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਦਿਨੇਨੈਵ ਸ ਕਲ੍ਪਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੀ ਕਲਪ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਵਾਰਾਹਪਾਦ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਕਲ੍ਪਾ ਨਿਰੂਪਿਤਾਃ
ਤਿੰਨ ਕਲਪ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਰਾਹਾ ਅਤੇ ਪਦਮਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਚ ਮੇਦਿਨੀਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।
ਵਾਰਾਹੇ ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਲੁਪ੍ਤਾਂ ਮਗ੍ਨਾਂ ਰਸਾਤਲਾਤ੍
ਵਾਰਾਹਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਜੋ ਲੁਕ ਗਈ ਸੀ।
ਪਾਦ੍ਮੇ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਭਿਪਦ੍ਮੇ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ
ਪਦਮਾ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਸਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਕਮਲ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਨਮੁਕ੍ਤਂ ਸृष੍ਟਿਨਿਰੂਪਣੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ।
ਏਤਾਨ੍ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸੌ ਸੁਰਮ੍ਯਂ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੇ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਰਮ੍ਯਾਣਾਂ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇऽਤੀਵ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਮਨੋਹਰ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਙ੍ਕੁਮੈਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ 1.5.
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰਗ੍ਰਨ੍ਥਿਯੁਕ੍ਤਂ ਨਵਚਨ੍ਦਨਪਲ੍ਲਵੈਃ
ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਢਾਂ ਨਾਲ, ਨਵੇਂ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਸਾਰਨਿਰ੍ਮਾਣਮਣ੍ਡਪਾਨਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਭਿਃ
ਤੀਨ ਕਰੋੜ ਮੰਡਪ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ।
ਸ਼ृਂਗਾਰਾਰ੍ਹਭੋਗਵਸ੍ਤੁਸਮੂਹਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਭੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਲਈ ਯੋਗ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਮੁਵਾਸ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਸਿਆ।