ਧ੍ਯਾਨੇ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਰਾਧਾਯਾ ਵ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਧ੍ਯਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਇਹੈਵ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪਰਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਪਾਰ੍षਦਾਃ
ਰਾਧਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਇਥੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਸਰ੍ਵਾਦੌ ਤੁष੍ਟਾਵ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਧਾਤਾ ਜਗਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਵੇਧਸਾਮਪਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮ ਇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾਕਾਰੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੋਵਾਚ षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਭਾਰਤੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਧੁਰਮਧੁਲੁਬ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ । ਮਧੁਵ੍ਰਤੇਨ ਲੋਲੇਨ ਪ੍ਰੇਰਿਤੇਨ ਮਯਾ ਸਤਿ
ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਮਨ ਮਧੁ ਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਮਿੱਠਾਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੀ!
ਤਥਾऽਪਿ ਨ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਨ ਦृष੍ਟਮਪਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਯਿ ਜਾਤਾ ਵਾਗਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਚਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਹੇ ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰਾਹੇ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਵृਨ੍ਦਾਵਨੇ ਵਨੇ । ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮੇ ਗਣੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪਾਦਪਦ੍ਮਂ ਚ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ
ਵਾਰਾਹ ਖੇਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਧਾਮਾਧਵਯੋਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਕੁਤੋ ਵਿषਯਿਣਸ੍ਤਵ । ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਮੇਤਤ੍ਮੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਧਾ ਤੇ ਮਾਧਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ; ਇਹ ਉੱਚਾ ਲਕੜਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵृਤ੍ਤੋऽਹਂ ਤਪਸੇ ਭਗ੍ਨਮਾਨਸਃ । ਪਰਿਪੁਰ੍ਣ ਤਦਧੁਨਾ ਵਾਞ੍ਛਿਤਂ ਤਪਸਃ ਫਲਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਪਰ ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਪਦ੍ਮੈਃ ਪਦ੍ਮਾਰ੍ਚਿਤਂ ਪਾਦਪਦਮਂ ਯਸ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੇ ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਦ੍ਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਚਰਨ, ਜੋ ਪਦਮਾ ਨੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਨਯੋ ਮਨਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੋਗਿਨਃ । ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਨੈਵ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਭਵਤੀ ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਮੁਨੀ, ਮਨੁ, ਸਿੱਧ, ਸੰਤ ਅਤੇ ਯੋਗੀ — ਉਹ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਚਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ; ਪਰ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤ ਉਵਾਚ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਮਾਤਾ ਚ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਅਹਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸਨ੍ਤ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਨਾਲਂ ਚ ਸਂਤਤਮ੍
ਅਨੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੇਦ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੀ, ਮੈਂ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਤੁਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਤਵਨੇ ਯਸ੍ਯ ਭ੍ਰੂਭਙ੍ਗਂ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਤਵੈਵ ਭਤ੍ਸੇਨੇ ਭੀਤਾਸ਼੍ਚਾਵਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਹਰੇਃ
ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੌਂਹ ਦੀ ਹਲਚਲ ਵੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ; ਹੇ ਭਤਸੇਨੇ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨ੍ਯੇ ਯੇ ਚ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਪ੍ਰਣਤਾਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਿਮਨ੍ਵਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ, ਮੁਨੀ ਤੇ ਮਨੁ ਵੀ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਲਜ੍ਜਯਾ ਨਮ੍ਰਵਕ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੋषਿਤਃ । ਮਲੀਮਸਂ ਚ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਵਾਸੇਨ ਰਤ੍ਨਦਰ੍ਪਣਮ੍
ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਰੁਕਮੀਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਝੁਕਾ ਲਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹ ਨਾਲ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਰਪਣ ਮੈਲੇ ਹੋ ਗਏ।
ਮृਤਤੁਲ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ । ਮਨਸੋऽਪ੍ਯਭਿਮਾਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵ ਤਤ੍ਯਾਚ ਨਾਰਦ
ਸਤਭਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮo ਮਹਾo ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਜਨ੍ਮਖo ਉਤ੍ਤo ਨਾਰਦਨਾo ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਗਣੇਸ਼ਪੂਜਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਸ਼ੇषਾਦਿਕृਤਰਾਧਿਕਾਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿੱਧ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼, ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਰਾਧਿਕਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਗਣੇਸ਼ਪੂਜਨਾਦੇਵ ਰਾਧਾਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਤ੍ਪਰਂ ਵਿਭੋ । ਬਭੂਵ ਕਿਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਵਾ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੁਣ ਇੱਕ ਸੌ ਪਚੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜ ਜਾਂ ਭੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਮਝਾ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਗਸ਼ੇਸ਼ਪੂਜਨੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਯੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਯਯੁਃ । ਮੁਨਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵਟਮੂਲਕੇ
ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਦੇਵਤੇ, ਮੁਨੀ ਤੇ ਯੋਗੀ, ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਵਸੁਦੇਵੋ ਦੇਵਕੀ ਚ ਪਰਮਾਦਰਬੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ਼ਂਭੁਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਨਨ੍ਤਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਨ੍
ਵਸੁਦੇਵ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਵੇਦ੍ਭਵਾਬ੍ਧਿਤਰਣਮਾਵਯੋਰੁਤ੍ਤਮਾ ਗਤਿਃ । ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਬ੍ਰੂਤ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦੀਨਯੋਰ੍ਦੀਨਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਕੀ ਅਸੀਂ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗਾ, ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਸਹਾਈ ਹੋ।
ਭਵਾਬ੍ਧਿਤਰਣੇ ਤਰ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਯੂਯਂ ਚ ਨਾਵਿਕਾਃ । ਨ ਹ੍ਯਮ੍ਮਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਦੇਵਾ ਮृਚ੍ਛਿਲਾਮਯਾਃ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਨਾਵਾਂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਮੇਰੇ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਰੂਪਾਣਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯਨਸ਼ਨਾਨਿ ਚ । ਤਪਾਂਸਿ ਨਾਨਾਦਾਨਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰਦੇਵਾਰ੍ਚਨਾਨਿ ਚ
ਯਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੇਕ ਕੰਮ, ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਤਪ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—
ਚਿਰਂ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਵੈष੍ਣਵਾਃ । ਸਤਾਂ ਚ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਰਜਸਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸੱਚੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੂਤਾਨਾਂ ਪਾਦਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਪੂਤਾ ਵਸੁਂਧਰਾ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਚ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਰਥ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਾਤਕੇਨ੍ਧਨਪਾਪਕਮ੍ । ਸੋऽਜ੍ਞਾਨਿ ਨੈਵ ਬੁਬੁਧੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾ ਸਹ
ਦੇਵਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਪ ਤੇ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਅਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਮਂ ਸ੍ਵਾਦੁਰੂਪਂ ਚ ਦਧਿਦੁਗ੍ਧਰਸਂ ਯਥਾ । ਯਥਾ ਕृਣਸ੍ਯ ਤਾਤੋऽਹਂ ਸਙ੍ਗੀ ਸੁਚਿਰਮੇਵ ਚ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸੁਆਦ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਰਸ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਥੈਵ ਦੇਵਕੀ ਮਾਤਾ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੋਃ । ਵਸੁਦੇਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵੇਦਾਨਾਮੁਵਾਚ ਜਨਕੋ ਗੁਰੁਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਕੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਦਾ ਜਨਕ, ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਬੋਲਿਆ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਸਂਨਿਕਰ੍षੋ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚਾਪ੍ਯਨਾਦਰਣਕਾਰਣਮ੍ । ਯਾਨ੍ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਮ੍ਭਸਾ ਪੂਤਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵਾਸ੍ਯ ਤਾਤੋऽਯਂ ਵਸੁਦੇਵਸ਼੍ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਃ । ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਸ਼ੋ ਵਸੋਸ੍ਤਾਤਸ੍ਯ ਚਾऽऽਤ੍ਮਨਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਪੰਡਿਤ ਹੈ; ਕਸ਼ਯਪ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਸੁ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।
ਪृਚ੍ਛਤਿ ਜ੍ਞਾਨਮਸ੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਾਜ੍ਞਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਬੁਦ੍ਧਿਤਃ । ਅਹੋ ਦੁਰ੍ਗਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਮਪਿ ਮੋਹਿਨੀ
ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਲਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ; ਹਾਏ, ਦੁਰਗਾ ਮਹਾ ਮਾਇਆ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਟਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।