ਕੁਨ੍ਤੀ ਚ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਚ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇਵਕੀ ਸਤੀ
ਕੁੰਤੀ, ਦਮਯੰਤੀ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੇ ਸਤੀ ਦੇਵਕੀ.
ਵृषਭਾਨੁਪ੍ਰਿਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਰਾਧਾਮਾਤਾ ਕਲਾਵਤੀ
ਸਾਧਵੀ ਕਲਾਵਤੀ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ.
ਰੇਵਤੀ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਚ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਤਥਾ
ਰੇਵਤੀ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਕਾਲਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਾ ਵੀ,
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਸੀਤਾ ਸ੍ਵਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਾ, ਰੁਕ੍ਮਣੀ, ਸੀਤਾ—ਇਹ ਆਪ ਹੀ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ,
ਬਾਣਪੁਤ੍ਰੀ ਤਥੋषਾ ਚ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਚ ਤਤ੍ਸਖੀ 2.1.
ਬਾਣ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਖੀ ਚਿਤ੍ਰਲੇਖਾ ਵੀ,
ਰੇਣੁਕਾ ਚ ਭृਗੋਰ੍ਮਾਤਾ ਹਲਿਮਾਤਾ ਚ ਰੋਹਿਣੀ
ਰੇਣੁਕਾ, ਭਰਗੁ ਦੀ ਮਾਂ, ਹਲੀਮਾਤਾ ਅਤੇ ਰੋਹিণੀ,
ਬਹ੍ਵ੍ਯਃ ਸਨ੍ਤਿ ਕਲਾਸ਼੍ਚੈਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਰੇਵ ਭਾਰਤੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਰੂਪ ਹਨ,
ਕਲਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਯੋषਿਤਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪੂਜਿਤਾ ਯੇਨ ਪਤਿਪੁਤ੍ਰਵਤੀ ਸਤੀ
ਜਿਸ ਨੇ ਭਰਮਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਸੁਤੀ ਹੈ,
ਕੁਮਾਰੀ ਚਾष੍ਟਵਰ੍षੀਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਕਪੜਿਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ,
ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਮ੍ਭੂਤਾ ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ
ਉੱਚੀਆਂ, ਹੇਠੀਆਂ ਤੇ ਮੱਧਮ—all ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ,
ਮਧ੍ਯਮਾ ਰਜਸਸ਼੍ਚਾਂਸ਼ਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭੋਗ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਮੱਧਮ ਔਰਤਾਂ ਰਜੋ ਗੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ ਤੇ ਭੋਗ ਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ,
ਅਧਮਾਸ੍ਤਮਸਸ਼੍ਚਾਂਸ਼ਾ ਅਜ੍ਞਾਤਕੁਲਸਮ੍ਭਵਾਃ
ਹੇਠੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤਮੋ ਗੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਈਆਂ ਹਨ,
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਕੁਲਟਾ ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਲਟਾਂ ਹਨ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ,
ਏਵਂ ਨਿਗਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਭੇਦਪਞ੍ਚਕਮ੍ 2.1.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪੰਜ ਭੇਦ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ,
ਪੂਜਿਤਾ ਸੁਰਥੇਨਾਦੌ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦੁਰ੍ਗਾਰ੍ਤਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਦੁਰਗਾ, ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰਥ ਨੇ ਪੂਜੀ ਸੀ,
ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਗਤਾਂ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ,
ਤਤੋ ਦੇਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਭਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਨਿਨ੍ਦਯਾ
ਫਿਰ, ਯਜ੍ਨ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ,
ਗਣੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦੋ ਵਿष੍ਣੁਕਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਗਣੇਸ਼, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਪ, ਸਕੰਦ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ,
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਮਙ੍ਗਲਭੂਪੇਨ ਪ੍ਰਥਮੇ ਪਰਿਪੂਜਿਤਾ
ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲਭੂਪ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ,
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਥਮਂ ਚਾਪਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਪਰਿਪੂਜਿਤਾ
ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਆਦੌ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਿਪੂਜਿਤਾ
ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੂਜਿਤਾ ਰਾਧਾ ਗੋਲੋਕੇ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲੇ
ਰਾਧਾ ਜੀ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਗੋਪਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਗੋਪੈਸ਼੍ਚ ਬਾਲਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕੈਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਗਵਾਲੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਰਾਧਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਮਨੁਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਿਤਾ ਵਨ੍ਦਿਤਾ ਸਦਾ।।2.1.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸੀਆਂ ਤੇ ਮਨੂਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾ ਸਮੇਤ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮੇ ਦੇਵੀ ਸੁਯਜ੍ਞੇਨ ਚ ਪੂਜਿਤਾ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਯਜਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਜ੍ਞਯਾ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ।
ਕਲਾ ਯਾ ਯਾਃ ਸੁਸਂਭੂਤਾਃ ਪੂਜਿਤਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤੇ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜੋ ਰੂਪ ਉਸ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਜੇ ਗਏ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕृਤੇਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਲੀਲਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਵਿਬੋਧਨਾਰ੍ਥਂ ਬੋਧਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਤੋ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਮਝਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਸਿੱਖਾ ਕੇ ਦੱਸੋ।