ਨਾਸਾਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਤਪਸਾ ਚ ਵਰਂ ਲੇਭੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਿਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਤਪ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰ ਵਜੋਂ ਲੈ ਲਿਆ।
ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਤਂਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਗੋਲੋਕਂ ਸਾ ਜਗਾਮ ਹ । ਗੋਪੀ ਬਭੂਵ ਗੋਲੋਕੇ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾऽऽਲਿਙ੍ਗਨੇਨ ਚ
ਉਸ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਗੋਲੋਕ ਵਿਚ ਗੋਪੀ ਬਣ ਗਈ।
ਨਰਕੋ ਹਰਿਵਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪੂਰ੍ਵਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੇਨ ਚ । ਪਾਣਿਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੌ ਸ਼ਸ਼ਿਭਾਸ੍ਕਰੌ
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਤੇ ਹਰਿਵਧਿਆ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗਵਾਹ ਬਣੇ।
ਭੀष੍ਮਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼ੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤੀ । ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਦਾਗਤਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਨृਮਤੇਨ ਚ
ਭੀਸ਼ਮਕ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਵਫਾਦਾਰ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਆਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੱਚੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਸਤ੍ਰਾਜਿਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਵਸੁਂਧਰ । ਦਦੌ ਕृष੍ਣਾਯ ਰਾਜਾ ਸ ਤਂ ਮਣਿਂ ਯੌਤੁਕੇਨ ਚ
ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀ ਧੀ, ਸਤਭਾਮਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮਣਕਾ ਦਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਭੁਵੋ ਭਾਰਾਵਤਰਣਹੇਤੁਨਾ ਗਮਨਂ ਹਰੇਃ । ਸਂਜਹਾਰ ਭੁਵੋ ਭਾਰਂ ਕੁਰੁਪਾਣ੍ਡਵਯੁਦ੍ਧਤਃ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹਰੀ ਆਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੋ ਦਨ੍ਤਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਜਯੋ ਵਿਜਯ ਏਵ ਚ । ਦ੍ਵਾਰਿਣੌ ਦ੍ਵਾਰषਟ੍ਕੇ ਚ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰਪਿ
ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ, ਦੰਤਵਕ੍ਰ, ਜਯ ਤੇ ਵਿਜਯ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੇ ਛੇ ਦਰਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਕੁਮਾਰਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪਤਿਤੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਨ੍ਮਤ੍ਰਯਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਸ਼੍ਚੈਵ ਤਵੈਵ ਪੂਰ੍ਵਪੂਰੁषਃ
ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਜਨਮ ਲਏ; ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੇਨੈਵ ਵਰੁਣੋ ਜਿਤਃ । ਹਰਿਰ੍ਨृਸਿਂਹਰੂਪੇਣ ਤਂ ਜਘਾਨਾਵਲੀਲਯਾ
ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਹਰੀ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੂਕਰੇਣ ਹਤੋऽਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਕਥਾਂ ਸ਼ृਣੁ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਜਨ੍ਮਨਿ ਪੁਰਾ ਰਾਵਣਃ ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਕਃ
ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੂਕਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ; ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ: ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਵਣ ਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਬਣੇ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮੇਣ ਹਤੌ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਸ਼ੇषਜਨ੍ਮ ਕਲੌ ਤਯੋਃ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇਨ ਹਤੌ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਵੁਭੌ ਤਥਾ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਜਰਾਸਂਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲ੍ਵਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਕਂਸ ਏਵ ਚ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਭੁਵੋ ਭਾਰਜਿਹੀਰ੍षਯਾ
ਜਰਾਸੰਧ, ਸ਼ਾਲਵ, ਤੇ ਦੁਸਟ ਕਂਸ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਲਈ ਹੀ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇ।
ਮਾਂਧਾਤੁਃ ਸੁਤਮਧ੍ਯੇ ਚ ਯਵਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਤ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਧਨੇਨ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮਾ
ਮਾਂਧਾਤੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯਵਨ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਸੀ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ?
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਯਾ ਚ ਸਤ੍ਯਾਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਕਵ੍ਰਤਕਾਰਣਾਤ੍ । ਪਾਰਿਜਾਤਂ ਸਮਨੀਯ ਚਕਾਰ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਕਸਮ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਵਰਤ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਜਾਤ ਰੁੱਖ ਲਿਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਯਂ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰ੍ਗਾਂਸ਼ਾ ਭਲ੍ਲੁਕਾਤ੍ਮਜਾ । ਪਾਣਿਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਪਸਾ ਭਾਰਤੇ ਹਰਿਃ
ਜਾਂਬਵਤੀ ਆਪ ਹੀ, ਜੋ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਭੱਲੂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ।
ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕੇਵਲਂ ਭਰ੍ਤੁਰਾਜ੍ਞਯਾ । ਕਲੌ ਨਿषਿਦ੍ਧਂ ਤ੍ਰਿਯੁਗੇ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਪਲਪੈਤृਕਮ੍
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੋਏ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯੋਗ ਰੀਤ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਭੀਮਸ਼੍ਚ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ । ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਃ ਫਾਲ੍ਗੁਨੋ ਵਿਜਯੀ ਭੁਵਿ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਮ ਪਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਮੈ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਪੁਰਾ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਂ ਗਵਾਲਮ੍ਭਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਪਲਪੈਤृਕਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਪਾਸੁਪਤ ਅਸਤਰ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਬਲੀ, ਸੰਨਿਆਸ ਤੇ ਨਿਯੋਗ ਦੀ ਰੀਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਦੇਵਰੇਣ ਸੁਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਲੌ ਪਞ੍ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਭਰ੍ਤਾਰਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਵਰੇਣ ਚ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਭਰਾ-ਇਨ-ਲਾਅ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਮਨਾਹੀ ਹੈ; ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪਤੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।
ਬਲਦੇਵਃ ਪੁष੍ਪਮਧੁ ਪੂਤਂ ਪਿਬਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਚਕਾਰ ਯਮੁਨਾਹ੍ਵਾਨਂ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਬਲਰਾਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਮਧੂ ਦਾ ਸੁੱਚਾ ਰਸ ਪੀਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸੁਭਦ੍ਰਾਂ ਚ ਦਦੌ ਕृष੍ਣਃ ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਕਨ੍ਯਕਾਂ ਮਾਤੁਲਾਨਾਂ ਚ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸੁਭਦਰਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਮਾਤੀ ਪਾਸੋਂ ਪੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈਆਂ।
ਦੇਸ਼ੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਦੋषੋऽਯਮਿਤ੍ਯਾਹ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਲਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਅਥ षੋਡਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਬਾਣ ਉਵਾਚ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧ ਬੁਧੋऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਚੈਵਮੁਕ੍ਤਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਚੇਤਸਾ
ਬਾਣਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਨਿਰੁੱਧ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ, ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਂਕਰਵਰਾਤ੍ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾ । ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਤਨ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪੰਜ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਹਾਂਭਾਗਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਵੀ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ।
ਸ਼ਮ੍ਬਰੇਣ ਹृਤਾ ਪੂਰ੍ਵ ਤਵ ਮਾਤਾ ਕਥਂ ਰਤਿਃ । ਦੇਵੈਰਪਿ ਕਥਂ ਦਤ੍ਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇਨ ਜਿਤਾ ਕਥਮ੍
ਸੰਭਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਗਿਆ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ?
ਅਨਿਰੁਦ੍ਧ ਉਵਾਚ ਏਕਦਾ ਰਘੁਨਾਥਸ਼੍ਚ ਸੀਤਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਚ । ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਰਸਿ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥੋ ਰਮ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਵਟੀਤਟੇ
ਅਨਿਰੁੱਧ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਘੁਨਾਥ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪੰਚਵਟੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ।
ਉਵਾਚ ਸੀਤਾ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਜਲਂ ਸੁਸ੍ਵਾਦੁ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਤਥਾऽਨ੍ਨਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ੍ਤੁ ਸੁਸ਼ੀਤਲਮ੍
ਹੇਮੰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸਾਫ ਹੈ, ਤੇ ਖਾਣਾ ਤੇ ਵਿਆੰਜਨ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ।'
ਫਲਾਵਬਚਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੀਤਾਯੈ ਪ੍ਰਦਦੌ ਮੁਦਾ । ਤਤੋ ਦਦੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਯ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਲਈ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਖਾਧੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਦ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਨੈਵ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਫਲਂ ਜਲਮ੍ । ਮੇਘਨਾਦਵਧਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸੀਤੋਦ੍ਧਾਰਣਕਾਰਣਾਤ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਖਾਧਾ, ਨਾ ਪੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਘਨਾਦ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਨ ਯਾਤਿ ਨੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ । ਯ ਏਵਂ ਪੁਰੁषੋ ਯੋਗੀ ਤਦ੍ਵਧ੍ਯੋ ਰਾਵਣਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਨਾ ਸੁੱਤਾ, ਨਾ ਖਾਧਾ; ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ; ਐਸਾ ਯੋਗੀ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।